{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Przeklęte stulecie - cudowne stulecie. O kompensacyjnych aspektach dziewiętnastowiecznej literatury polskiej",
  "subtitle": null,
  "slug": "przeklete-stulecie-cudowne-stulecie-o-kompensacyjnych-aspektach-dziewietnastowiecznej-literatury-polskiej",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/jan-musial/przeklete-stulecie-cudowne-stulecie-o-kompensacyjnych-aspektach-dziewietnastowiecznej-literatury-polskiej",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/jan-musial/przeklete-stulecie-cudowne-stulecie-o-kompensacyjnych-aspektach-dziewietnastowiecznej-literatury-polskiej.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/jan-musial/przeklete-stulecie-cudowne-stulecie-o-kompensacyjnych-aspektach-dziewietnastowiecznej-literatury-polskiej.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Jan Musiał",
      "slug": "jan-musial",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/jan-musial"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2023-10-27",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/ksiegarnia-akademicka/jan-musial/przeklete-stulecie-cudowne-stulecie-o-kompensacyjnych-aspektach-dziewietnastowiecznej-literatury-polskiej_978-83-9645-650-2-e940468a.jpg?v=2026-08-29%2020%3A57%3A35",
  "description": "Od Zygmunta Krasińskiego, który pierwszy dostrzegł w twórczości rówieśnych sobie poetów tak pojętą kompensację dziejowej katastrofy narodowej, poprzez pozostałych romantyków, dających temu odczuciu wyraz literacki w węższych zakresach rozmaicie rozumianego mesjanizmu, poprzez – dalej – kompensacyjną pracę u podstaw pozytywistów, po młodopolskie wywoływanie czynu przełamującego niemoc duchową – prowadzi autor wywód, obficie ilustrując go przykładami konkretnych utworów literackich. Właśnie „ ilustruje” tezę tytułową, nie wyczerpuje bowiem bynajmniej jej dowodzenia. Niemniej prezentowany materiał wydaje się być wystarczający, aby dać impuls merytorycznej krytyce, tyleż literaturoznawczej, co socjologicznoliterackiej – w duchu współczesnej kulturowej historii literatury, owego zjawiska uwikłania w konteksty pozaliterackie utworów, dzieł sztuki słowa. Krytyka taka również ma protoplastę dziewiętnastowiecznego – Stanisława Brzozowskiego, którego myśli domykają przedmiotowe wywody. Praca jest zatem z gruntu historycznoliteracka, jednakże jej teza główna ma charakter psychoanalityczny. Pod tym kątem, po naświetleniu pojęcia kompensacji, która w literaturze przybiera postać sublimacji, autor prowadzi dziewiętnastowieczną drogą od pasywnej reakcji twórców na upokorzenia, jakie niosła niewola, do aktywnego „ dążenia do mocy”, gdy zbliżał się jej kres. Tak mitologizowana rzeczywistość znajdywała – paradoksalnie – oparcie w przezwyciężonym wiek wcześnie sarmatyzmie, urastającym do pozytywnej tradycji duchowej.",
  "editions": [
    {
      "title": "Przeklęte stulecie - cudowne stulecie. O kompensacyjnych aspektach dziewiętnastowiecznej literatury polskiej",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/jan-musial/przeklete-stulecie-cudowne-stulecie-o-kompensacyjnych-aspektach-dziewietnastowiecznej-literatury-polskiej/9788396456502",
      "publisher": "Księgarnia Akademicka",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-9645-650-2",
      "pages": 180,
      "published": "2023-10-27",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/ksiegarnia-akademicka/jan-musial/przeklete-stulecie-cudowne-stulecie-o-kompensacyjnych-aspektach-dziewietnastowiecznej-literatury-polskiej_978-83-9645-650-2-e940468a.jpg?v=2026-08-29%2020%3A57%3A35"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}