{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Wielka Prowokacja. Rzekomy rząd narodowy 1865 r.",
  "subtitle": null,
  "slug": "wielka-prowokacja-rzekomy-rzad-narodowy-1865-r",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/janusz-iwaszkiewicz/wielka-prowokacja-rzekomy-rzad-narodowy-1865-r",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/janusz-iwaszkiewicz/wielka-prowokacja-rzekomy-rzad-narodowy-1865-r.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/janusz-iwaszkiewicz/wielka-prowokacja-rzekomy-rzad-narodowy-1865-r.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Janusz Iwaszkiewicz",
      "slug": "janusz-iwaszkiewicz",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/janusz-iwaszkiewicz"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2018-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/wydawnictwo-pardwa/janusz-iwaszkiewicz/wielka-prowokacja-rzekomy-rzad-narodowy-1865-r_978-83-9508-092-0-27d0a892.jpg?v=2026-09-03%2020%3A27%3A05",
  "description": "„ Niniejsza książeczka przedstawia prowokatora nazwiskiem Aleksander Zwierzchowski, który na polecenie rosyjskiej tajnej policji, po upadku Powstania Styczniowego, próbował wciągnąć emigrantów, a także różne osobistości w kraju, by wzięli udział w Rządzie Narodowym. Rząd rosyjski zamierzał w ten sposób zagarnąć w swoje sieci wszystkich aktywnych politycznie Polaków i w ten sposób pozbawić naród polski warstwy przywódczej. Ciekawe, że identyczny mechanizm został zastosowany już za czasów bolszewickich w zorganizowanej przez Feliksa Dzierżyńskiego tzw. „ operacji Trust”. Polegała ona na przekonaniu „ białych” emigrantów o istnieniu w Rosji silnej i wpływowej organizacji monarchistycznej, pragnącej obalić bolszewików. W tym celu OGPU taką organizację utworzyła, umieszczając w jej kierownictwie dwóch carskich generałów, którzy byli już bolszewickimi agentami. Oprócz agentów w kierownictwie tej podstawionej organizacji były również osoby nieświadome, co się naprawdę dzieje. Oprócz dezinformacji i wywiadu, celem tej podstawionej organizacji było zwabianie do Rosji zorganizowanych na emigracji członków grup bojowych i antybolszewickich działaczy w celu ich zneutralizowania, albo wykorzystania w następnych etapach operacji. Podobny mechanizm został zastosowany przez MBP w powojennej Polsce, gdzie bezpieka w ramach operacji „ Cezary” utworzyła tzw. V Komendę WiN, by za jej pośrednictwem wyłowić wszystkich uczestników antykomunistycznej konspiracji. W tej sytuacji siłą rzeczy pojawia się pytanie o prawdziwą rolę Lecha Wałęsy, który w latach 70-tych był konfidentem SB o pseudonimie „ Bolek”. Czy pod koniec lat 70-tych został przejęty od SB przez wywiad wojskowy i wraz innymi osobistościami z opozycji demokratycznej użyty do kierowania „ Solidarnością”, a następnie – jako element demokratycznego parawanu, za zasłoną którego komunistyczna soldateska z Wojskowych Służb Informacyjnych kontynuuje okupację naszego nieszczęśliwego kraju? Lektura tej książeczki nie jest przyjemna, zwłaszcza dla kogoś, kto woli optymistyczną i krzepiącą wersję naszej narodowej historii. To tak, jakby uchylić pokrywę jakiejś studni, z której bucha przeraźliwy smród. Ale to też jest część naszej historii i każdy, kto kocha Polskę, ale miłością dojrzałą, nie powinien się tym smrodem zrażać. Bo – jak pisał Józef Mackiewicz - „ jedynie prawda jest ciekawa”.” -- ze Wstępu S. Michalkiewicza",
  "editions": [
    {
      "title": "Wielka Prowokacja. Rzekomy rząd narodowy 1865 r.",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/janusz-iwaszkiewicz/wielka-prowokacja-rzekomy-rzad-narodowy-1865-r/9788395080920",
      "publisher": "Wydawnictwo Pardwa",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-9508-092-0",
      "pages": 88,
      "published": "2018-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/wydawnictwo-pardwa/janusz-iwaszkiewicz/wielka-prowokacja-rzekomy-rzad-narodowy-1865-r_978-83-9508-092-0-27d0a892.jpg?v=2026-09-03%2020%3A27%3A05"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}