Życie literackie drugiej emigracji niepodległościowej III

Niniejszy, trzeci już tom prac poświęconych problemom życia literackiego polskiej emigracji niepodległościowej 1945 roku zamyka zapoczątkowany kilka lat temu cykl publikacji przygotowywanych staraniem Pracowni Badań Emigracji ILP UMK. Dwa tomy poprzednie ukazały się kolejno w latach 2001 i 2004, a dodać do tego należałoby jeszcze opublikowany w 2003 roku zbiór studiów o działalności Katolickiego Ośrodka Wydawniczego Yeritas w Londynie pt. Nie zamknięty rozdział, opracowany wspólnym staraniem środowiska toruńskiego i londyńskiego. Cztery te tomy bynajmniej nie aspirują do przybliżonej nawet panoramy zjawisk i sposobów istnienia literatury na emigracji. Chciały one być i są tylko rekonesansem, rozpoznaniem wstępnym, które powinno zwrócić uwagę na rzeczywiste bogactwo kultury rozwijającej się przez kilkadziesiąt lat poza krajem i często w oderwaniu od kraju. Ułatwiony dziś dostęp do gromadzonych materiałów archiwalnych cennych dokumentów, bloków korespondencji, materiałów dźwiękowych i ikonograficznych otwiera coraz to nowe pola badawcze, pozwala korygować wcześniejsze, często nazbyt uproszczone, wnioski i przekonania. To tym bardziej każe być ostrożnym w ferowaniu ostatecznych i kategorycznych sądów. Kultura emigracyjna odsłania przed nami coraz więcej swych ukrytych dotąd przed nami zasobów. I tylko z tą intencją powstawały przygotowane przez toruńską Pracownię Badań Emigracji publikacje.