{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Mała matura",
  "subtitle": null,
  "slug": "mala-matura",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/janusz-majewski/mala-matura",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/janusz-majewski/mala-matura.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/janusz-majewski/mala-matura.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Janusz Majewski",
      "slug": "janusz-majewski",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/janusz-majewski"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": null,
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/marginesy/janusz-majewski/mala-matura_978-83-9284-311-5.jpg?v=2026-04-03%2006%3A44%3A05",
  "description": "Pełna humoru i ciepła, barwna opowieść o dorastaniu w beztroskim i europejskim Lwowie jest preludium do tragicznych wydarzeń wojennych. Dwaj okupanci – Sowieci, a potem Niemcy – okradają kilkuletniego Ludwika z dzieciństwa, a jego rodzinę z dobytku i bliskich, zmuszają do ucieczki i tułaczki, której kres stanowi Kraków końca wojny. Wtedy czternastoletni bohater rozpoczyna walkę. W nowym gimnazjum toczy boje o akceptację rówieśników i nauczycieli, zmaga się z pierwszym miłosnym zauroczeniem i seksualnością. Zawieszony między podziwem dla bohaterskich działań starszych kolegów a odrazą do nowej kłamliwej władzy ludowej musi sam odnaleźć własną drogę: zdać egzamin dojrzałości z życia, zanim przystąpi do tytułowej małej matury, egzaminu kończącego gimnazjum. Tak obrazowo i wiarygodnie opowiedziana historia mogła wyjść tylko spod ręki Janusza Majewskiego – znakomitego scenarzysty i reżysera. To powieść niezwykła; bez względu na wiek czytelnika uwodzi i wciąga, zachwyca opisem zapomnianych miejsc, ludzi, przedmiotów i języków wielokulturowego Lwowa oraz wiernością odwzorowania najdrobniejszych detali. W 2011 roku powieść zdobyła nagrodę KSIĄŻKA ROKU 2011 Magazynu Literackiego Książki. Na podstawie powieści Janusz Majewski nakręcił film i czteroodcinkowy serial zatytułowany Mała matura 1947. Ekranizacja powieści dotyczy jednak tylko jej trzeciej i ostatniej części. To historia chłopca urodzonego we Lwowie przed II wojną światową, który wraz z rodziną pod koniec wojny przyjeżdża do Krakowa. Akcja filmu rozgrywa się w latach 1945–1947, a młody bohater jest świadkiem kształtowania się nowego systemu władzy, represji wobec członków Armii Krajowej i podziemia niepodległościowego. Jednym z prześladowanych żołnierzy jest chłopak, który brał udział w Powstaniu Warszawskim, a który stanie się przyjacielem młodego Ludwika. „ To nie jest film wymyślony, to moje własne życie. Bohater, choć inaczej się nazywa, ma moją datę urodzenia” – mówił reżyser po krakowskim pokazie filmu w 2010 roku. „ Doszedłem do takiego momentu w życiu, że poczułem obowiązek, by odtworzyć te chwile, póki jeszcze pamiętam. Wtedy wydawało się, że Polska będzie krajem demokratycznym. Dopiero następne lata pogrążały kraj w tej dyktaturze proletariatu, która okazała się dyktaturą obcego mocarstwa. Nasze doświadczenie nieudanego zamachu i zawiązania organizacji wywołało u mnie potrzebę dania świadectwa tamtym czasom za pośrednictwem filmu” – wyjaśniał reżyser. Film uhonorowano nagrodą specjalną jury na Festiwalu Filmów Fabularnych Gdynia 2010.",
  "editions": [
    {
      "title": "Mała matura",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/janusz-majewski/mala-matura/9788392843115",
      "publisher": "Marginesy",
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-9284-311-5",
      "pages": 448,
      "published": null,
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/marginesy/janusz-majewski/mala-matura_978-83-9284-311-5.jpg?v=2026-04-03%2006%3A44%3A05"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}