Mało jest monografii, które by omawiały polskie tradycje morskie. Oczywiście w powszechnej świadomości funkcjonują bohaterskie epizody marynarki wojennej z czasów II wojny światowej. Część pilniejszych uczniów, nie unikających lekcji historii, zapewne słyszało o bitwie pod Oliwą. Jednak tylko nieliczni wiedzą o tym, że dzieje kontaktów Polaków z morzem są o wiele bogatsze i dotyczą nie tylko wybrzeży Bałtyku, ale również większości wód, jakie opływają wszystkie kontynenty. Omawiana tutaj książka jest próbą zlikwidowania luki w naszej historiografii i stworzenia monograficznego opracowania. Teraz należy wspomnieć o autorze. Jerzy Pertek to jeden z najbardziej znanych autorów książek historyczno-marynistycznych. W jego dorobku jest ponad 40 tytułów. Większość z nich poświęcona była Polskiej Marynarce Wojennej głównie w czasach II wojny światowej, a także w okresie międzywojennym. „ Polacy na morzach i oceanach” to jedno z jego „ opus magnum” - synteza pracy popularyzatora dziejów polskich tradycji morskich. Niestety ukazał się jedynie tom I, obejmujący czas od - nazwijmy to - „ prehistorii”, po rok 1795. Prace nad kolejną częścią przerwała śmierć autora. Poznajemy dzieje żeglugi bałtyckiej, początki ekspansji na wody przybrzeżne, by później sięgać coraz dalej. To opowieść o próbach, lepiej lub gorzej udanych, tworzenia morskiej floty wojennej. Poznamy sylwetki słynnych kaprów, ale także innych żeglarzy, których rzemiosłem nie była wojaczka, jeno chęć poznawania świata. Autor nie unika wplecenia w tekst fragmentów pisemnych relacji i spisanych wspomnień. Takie podejście ułatwia niewątpliwie lekturę pracy, bądź co bądź, popularnonaukowej. Znajdziemy tu również relacje, a także sylwetki osób nie związanych z pracą lub walką na morzu, którzy na skutek różnych splotów sytuacji z morzem się zetknęli. To badacze, odkrywcy i podróżnicy, ale także arystokraci wyruszający w podróże dla przyjemności. Co jest wadą tej publikacji – po pierwsze miała tylko jedno
