{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Mikołajska. Teatr i PRL",
  "subtitle": null,
  "slug": "mikolajska-teatr-i-prl",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/joanna-krakowska/mikolajska-teatr-i-prl",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/joanna-krakowska/mikolajska-teatr-i-prl.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/joanna-krakowska/mikolajska-teatr-i-prl.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Joanna Krakowska",
      "slug": "joanna-krakowska",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/joanna-krakowska"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2011-08-10",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/wab/joanna-krakowska/mikolajska-teatr-i-prl_978-83-7747-537-9.jpg?v=2026-08-20%2001%3A53%3A42",
  "description": "Opowieść o Halinie (a w zasadzie Helenie) Mikołajskiej jest więc jednym z trzech - równorzędnych - planów, na których rozgrywają się wydarzenia przedstawione w książce. Opisy wstrząsów historycznych sąsiadują z drobiazgowymi opisami dnia codziennego, a radosna atmosfera sukcesów aktorskich bohaterki nieraz kontrastuje z ponurą rzeczywistością PRL-u. Poznając decyzje Mikołajskiej, jej motywacje, rozterki i powody zaangażowania się w działalność opozycyjną, jednocześnie wnikliwie przyglądamy się historii Polski Ludowej, mechanizmom sprawowania władzy i funkcjonowania polskiego teatru. Joanna Krakowska wystrzega się pozy wszechwiedzącego narratora. Pisze: „ Człowiek nie jest książką [...], wymyka się ocenom krytyków, jeśli chcą ustrzec się przed tanim moralizowaniem. Zawodzi historyków, pozostawiając ich w wiecznej niepewności. Nie liczy się z czytelnikami, prowadząc ich na manowce niejasnych celów i skrywanych motywacji, prawd i pozorów, zakłamań i tajemnic. Lekceważy archiwistów i bibliotekarzy, gubiąc kartki - dokumenty, plącząc rozdziały i zapisy bibliograficzne\". Mikołajska. Teatr i PRL to perfekcyjnie napisana biografia, która ma wymiar uniwersalny; jej aktualność nie zamyka się w nakreślonych ramach chronologicznych, ale sięga naszych czasów i naszych wyborów. Mikołajska nie tylko świat obserwowała, ale też zajmowała wobec niego stanowisko, co sprawiło, że była nie tyle osobą publiczną, ile polityczną - w najszerszym tego słowa znaczeniu. Za sprawą przedstawień teatralnych, w których zagrała, i za sprawą swej działalności opozycyjnej, przez powiązania rodzinne, osobiste i towarzyskie, dzięki swemu temperamentowi i sile osobowości. Cała jej działalność zawodowa przypada na lata Peerelu. Jeśli przyjrzeć się jej rolom i spektaklom, można dostrzec w nich zarys całej historii teatru powojennego, jego głównych nurtów i dokonań, a nawet znowu „ coś więcej\" - przyczynek do historii świata poza nim. Punktem odniesienia dla teatru tego czasu była bowiem rzeczywistość zewnętrzna, którą odzwierciedlał i potrafił przekraczać, dając świadectwo wspólnej świadomości twórców i widzów. Jeśli przyjrzeć się pozateatralnej działalności Mikołajskiej, to widać, że polegała ona przede wszystkim na dawaniu świadectwa prawdom zakazanym i ocenzurowanym, na głośnym mówieniu o sprawach zatajanych przed opinią publiczną. Jeśli zaś przyjrzeć się otaczającemu ją światu, to widać, że powiązania osobiste i towarzyskie sytuowały ją w centrum życia artystycznego i intelektualnego. W teatrze pracowała z najwybitniejszymi reżyserami swego czasu, miała styczność z ludźmi władzy, znała środowisko literackie i przyjaźniła się z pisarzami, a od połowy lat siedemdziesiątych uczestniczyła czynnie w życiu opozycji demokratycznej. Związki osobiste łączyły ją z wieloma znaczącymi osobami ze świata literatury, polityki i Kościoła. (ze Wstępu)",
  "editions": [
    {
      "title": "Mikołajska. Teatr i PRL",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/joanna-krakowska/mikolajska-teatr-i-prl/9788377475379",
      "publisher": "W.A.B.",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-7747-537-9",
      "pages": 520,
      "published": "2011-08-10",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/wab/joanna-krakowska/mikolajska-teatr-i-prl_978-83-7747-537-9.jpg?v=2026-08-20%2001%3A53%3A42"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}