{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Filozofia wolnomularza",
  "subtitle": null,
  "slug": "filozofia-wolnomularza",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/johann-gottlieb-fichte/filozofia-wolnomularza",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/johann-gottlieb-fichte/filozofia-wolnomularza.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/johann-gottlieb-fichte/filozofia-wolnomularza.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Johann Gottlieb Fichte",
      "slug": "johann-gottlieb-fichte",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/johann-gottlieb-fichte"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": "de",
  "first_published": "2004-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/instytut-wydawniczy-ksiazka-i-prasa/johann-gottlieb-fichte/filozofia-wolnomularza_8-388-35336-5-4cea4091.jpg?v=2026-09-03%2000%3A25%3A32",
  "description": "Johann Gottlieb Fichte (1762–1814) – pierwszy w szeregu idealistycznych filozofów XIX wieku. Stworzył metafizykę opartą na pojęciu „ jaźni” i skoncentrowaną na zagadnieniach etycznych. W jej ramach zbudował koncepcję aktywności ludzkiego intelektu oraz filozofię „ czynu”, tj. działania świadomości społecznej, która konstytuuje rzeczywistość i nadaje jej sens moralny. Głosił prymat „ ja praktycznego” nad „ teoretycznym”, czyli działania etycznego nad poznaniem. Postulował przezwyciężenie utylitaryzmu przez wychowanie zgodne z ideałem ludzkiej wspólnoty działającej w sposób wolny, a zarazem podporządkowany wymogom etyki i rozumu. W tym duchu rozwijał również teorię państwa i prawa, teorię wiedzy oraz filozofię religii. Wywarł wpływ m. in. na „ lewicę heglowską”, na neokantyzm i tzw. „ socjalizm etyczny”, a także na marksizm w szkole frankfurckiej. Przez swą pasję etyczną, namiętny racjonalizm oraz wysoką ocenę moralnej i intelektualnej wolności związał się blisko z wolnomularstwem. Mimo poważnych zastrzeżeń co do jego aktualnego stanu, w ulepszonym i świadomym swych celów wolnomularstwie upatrywał realną możliwość humanizacji stosunków społecznych. W Filozofii wolnomularza swym poglądom filozoficznym nadał formę maksymalnie prostą, nie bez starania o wdzięk i żywość stylu. Głównym tematem rozprawki uczynił naprawę społeczeństwa dzięki nowego typu elitom moralnym, które przez polityczną aktywność i przykład przezwyciężają jednostronność i cząstkowość dotychczasowego wychowania w imię wspólnego dobra.",
  "editions": [
    {
      "title": "Filozofia wolnomularza",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/johann-gottlieb-fichte/filozofia-wolnomularza/8388353365",
      "publisher": "Instytut Wydawniczy Książka i Prasa",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "8-388-35336-5",
      "pages": 72,
      "published": "2004-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/instytut-wydawniczy-ksiazka-i-prasa/johann-gottlieb-fichte/filozofia-wolnomularza_8-388-35336-5-4cea4091.jpg?v=2026-09-03%2000%3A25%3A32"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}