Maksymy Ojców i Matek Pustyni kryją w sobie oblicze Boga, który mówi do każdego z nas w teraźniejszości przez całą wieczność. Ich słowa wywarły wpływ na niezliczoną liczbę dusz, od świętego Augustyna po Tomasza Mertona. Bezkompromisowa szczerość Eda Abbeya, profetyczna wolność Wallace’a Stegnera, głębia miłości Karola de Foucaulta – wszystkie te cechy odnajdujemy u chrześcijan pustyni zamieszkujących Egipt i Palestynę w IV, V i VI wieku po Chrystusie. Od dawna wiedziałem, że gdy dorosnę chce być taki jak oni. Ta wspaniała książka jeszcze bardziej umocniła mnie w tym przekonaniu. Przedstawiona tu duchowością może żyć każdy, kto kiedykolwiek (przynajmniej w sensie metaforycznym) przeszedł przez pustynię, nawet jeśli nie osiadł na niej tak, jak czynili to wczesnochrześcijańscy mnisi. Odsłania ona przed nami sposób życia, który mów sam za siebie, drogę, która – jak pisze abba Serapion – sprawia, że naprawdę żyjemy. Belden Lane, Saint Louis University Piękna i napisana z ogromną wrażliwością relacja o życiu i duchowości wczesnochrześcijańskich mnichów pustyni. Opis tych postaci, jakiego dostarcza nam Chryssavgis, cechuje niezrównana głębia i zrozumienie podjętego tematu; jego przenikliwość umożliwia współczesnemu czytelnikowi obejrzenie w żywych barwach świata mnichów mieszkających na pustyni. Jednak najoryginalniejszą cechą tek książki jest umiejętność wczucia się autora w wydobyte ze starożytności postaci, ukazywania ich jako naszych sióstr i braci, którzy – tak jak i my – podążają tajemniczą i pełna wyzwań drogą duchowej pielgrzymki. Douglas Burton-Christie, Loyola Marymount University Książka jest przystępnym wprowadzeniem do tekstów źródłowych, w której nie zabrakło dużej liczby cytatów, mapy, zestawienia chronologicznego i bibliografii. Korzystając ze swej głębokiej wiedzy o omawianych zagadnieniach, Chryssavgis przedstawił je w sposób, który świadczy o jego duszpasterskiej trosce, posługując się formą pierwszej osoby liczny mnogiej by jeszcze bardziej wciągnąć czytelnika w krąg opisywanych doświadczeń i problemów. Benedicta Ward DLG, Oxford University
