{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Pisma o literaturze i sztuce",
  "subtitle": null,
  "slug": "pisma-o-literaturze-i-sztuce",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/jose-ortega/pisma-o-literaturze-i-sztuce",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/jose-ortega/pisma-o-literaturze-i-sztuce.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/jose-ortega/pisma-o-literaturze-i-sztuce.md",
  "authors": [
    {
      "name": "José Ortega",
      "slug": "jose-ortega",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/jose-ortega"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": "es",
  "first_published": "2024-03-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/aletheia/jose-ortega/pisma-o-literaturze-i-sztuce_978-83-6702-057-2.jpg?v=2026-08-04%2021%3A15%3A39",
  "description": "José Ortega y Gasset (1883–1955), światowej sławy hiszpański filozof, wydawca i eseista, autor teorii „ człowieka masowego” i „ buntu mas”, działalność pisarską zaczął bardzo wcześnie. Jego zainteresowania obok filozofii społecznej obejmowały też refleksję nad kulturą. Przedstawiony w tym tomie wybór jego nie publikowanych jeszcze w polskim przekładzie pism skupionych wokół literatury i sztuki, przede wszystkim wokół twórczości europejskich powieściopisarzy i poetów, obejmuje teksty z okresu od 1909 roku do początku lat pięćdziesiątych XX wieku. Ortega był w tym czasie profesorem filozofii w Madrycie, przez pewien czas posłem do parlamentu, by na początku wojny domowej 1936 roku wyemigrować do Ameryki Południowej. Powrócił do Hiszpanii w 1945 roku. Sympatyzował z myślą liberalną, miał krytyczny stosunek do dominacji Kościoła katolickiego i nigdy nie pogodził się z rządami frankistów. Interesował się literaturą i sztuką tyleż z perspektywy filozofii społecznej, co czysto literackiej i metafizycznej. Zebrane tu eseje dotyczą klasyków jak Dante, Goethe, Renan, Mallarmé czy Proust, a zarazem mniej znanych u nas iberyjskich autorów, takich jak Pío Baroja, Azorín (José Ruiz), Victoria Ocampo czy Alonso de Contreras. Nieznajomość ich pisarstwa nie przeszkodzi jednak w lekturze tych esejów, jako że omawiane dzieła są tylko pretekstem do własnych, fascynujących przemyśleń autora. Albowiem (Ortega) „ kiedy się dużo czyta, a mało myśli, książka staje się narzędziem niebywale skutecznym do fałszowania ludzkiego życia”.",
  "editions": [
    {
      "title": "Pisma o literaturze i sztuce",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/jose-ortega/pisma-o-literaturze-i-sztuce/9788367020572",
      "publisher": "aletheia",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-6702-057-2",
      "pages": 432,
      "published": "2024-03-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/aletheia/jose-ortega/pisma-o-literaturze-i-sztuce_978-83-6702-057-2.jpg?v=2026-08-04%2021%3A15%3A39"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}