Jądro ciemności – powieść graficzna

„ Jądro ciemności” było już przenoszone na deski teatru i na ekran (telewizyjny oraz kinowy). Inspirowało pisarzy, reżyserów, artystów wizualnych, autorów słuchowisk radiowych i muzyków. Ale być może żadna z wcześniejszych adaptacji nie była tak udana, jak powieść graficzna Davida Zane Mairowitza oraz Catherine Anyango. Rozmazana, jakby spowita mgłą kreska, z której wyłania się tu świat bohaterów Conrada, zwraca naszą uwagę na jeden z najważniejszych aspektów ludzkiego doświadczenia: widmowość. Widmowość naszego życia, naszej formy egzystencji, naszej tożsamości, ale także widmowość innych istnień, widmowość otaczającego nas świata. Gdy rzeczywistość i zamieszkujący ją ludzie tracą ontologiczne ugruntowanie, gdy zmieniają się dla nas w zjawy czy cienie, granica między projektem cywilizacyjnym a eksterminacją rozszczelnia się do tego stopnia, że na pozór niewinne gesty mogą zainicjować dzieło nieograniczonej dewastacji. Heart of darkness to dosłownie „ serce ciemności”, czyli mroczne centrum, czarny rdzeń. Czego? Życia? Świata? Dla Conrada zapewne obu. Niemal odruchowo wyobrażamy sobie, że ten zalążek mroku znajduje się gdzieś na zewnątrz nas, out there, w miejscu, do którego zmierzamy, nie podejrzewając nawet – jak bohaterowie noweli i komiksu – co na nas czeka. Ale heart of darkness można przetłumaczyć również jako „ serce z ciemności”. I chyba właśnie tak powinniśmy tę formułę przekładać, by w pełni uświadomić sobie, że nie chodzi o jakieś bliżej nieokreślone, tajemnicze zewnętrze, lecz naszą własną duszę… Grzegorz Jankowicz