Bojówki dywersyjne na terenie podrzeszowskich placówek AK Świerk i Grab w gminie Świlcza 1943-1947

Publikacja dotyczy głównie losów żołnierzy tzw. bojówek dywersyjnych, którzy za okupacji niemieckiej przeprowadzali akcje dywersyjne i ekspropriacyjne, a także wykonywali wyroki sądów specjalnych oraz znacznie liczniejsze podobne akcje za okupacji sowieckiej. Odnosi się również do losów innych ugrupowań zbrojnych działających na terenie przedwojennej gminy zbiorowej Świlcza w pierwszych latach Polski Ludowej poza strukturami wojskowymi (podczas tzw. utrwalania władzy ludowej). Autor skierował uwagę na zdarzenia, które rozgrywały się w okresie powojennego przełomu z udziałem różnych formacji zbrojnych, zarówno tych działających w strukturach Polskiego Państwa Podziemnego, jak i poza nimi. W pierwszej zasadniczej części pracy, omawiającej działalność w warunkach konspiracji, zastosowano układ rzeczowo-chronologiczny, ułatwiający odtworzenie procesu historycznego i korzystanie z niniejszej publikacji. Druga część publikacji zawiera autorski aneks mieszczący składy osobowe poszczególnych plutonów AK w obu placówkach „ Świerk” i „ Grab”, jak również zestawienie osób, które działały w różnych formacjach zbrojnych na tym terenie. Obejmuje także liczne pomocne tabele, w tym: zestawienie akcji rekwizycyjnych, dyscyplinujących i napadów rabunkowych, zestawienie wyroków sądów komunistycznych skazujących członków różnych grup zbrojnych na kary długoletniego więzienia lub kary śmierci; wykaz części osób ujawnionych przed Komisjami Amnestyjnymi z lat 1945 i 1947, jak również wykaz niektórych orzeczeń sądów III RP zapadłych w tzw. sprawach rehabilitacyjnych. Rozprawa zawiera obszerną bibliografię, użyteczne kalendarium, jak również indeksy zawierające około 2500 pozycji, w tym prawie 1800 osób i ich pseudonimów. Przygotowano także indeks miejscowości. Autor broni również tezy, że nieprawdziwy jest mit o bandyckim rodowodzie powojennego podziemia. Wielu uczestników tzw. drugiej konspiracji zasłużyło na zaszczytne miano Żołnierzy Niezłomnych i winni być czczeni jako nasi bohaterowie, jak np. gen. Emil Fieldorf („ Nil”), kpt. Łukasz Ciepliński („ Antek”, „ Pług”, „ Konrad”, „ Apk”), rtm. Witold Pilecki („ Witold”, „ Druh”), por. Jan Piwnik („ Ponury”), por. Jan Rodowicz („ Anoda”) i setki innych, którzy działali w tym beznadziejnie trudnym okresie i oddali życie wyłącznie z miłości do ojczyzny. Wśród faktów czyniących “Bojówki dywersyjne…” książką niezwykłą jednym z najważniejszych jest to, że jej Autorem jest adwokat, wykonujący swój zawód w znanych kancelariach w Krakowie i w Warszawie. W ciągu kilku lat wykonał on gigantyczną pracę docierając do wielu źródeł w dostępnych archiwach IPN-owskich i nie tylko, korzystając z przekazów rodzinnych i konsultując odnalezione fakty z naukowcami – historykami z Uniwersytetu Rzeszowskiego. Ci ostatni, widząc ogrom i rzetelność pracy Józefa Forystka, zaproponowali mu otwarcie przewodu doktorskiego z historii na tymże uniwersytecie. Autor podjął wyzwanie i w minionym roku obronił pracę doktorską opartą na tej publikacji, jest więc teraz jednym z nielicznych – jeśli nie jedynym – mecenasem z tytułem doktora historii! Poza tą inspirującą historią Autora, książka przyciąga swoją zawartością, rzadko bowiem która pozycja tak dokładnie i szczegółowo odtwarza przebieg zdarzeń na wycinku polskiej ziemi, zajmując się losami poszczególnych żołnierzy – bojowników – członków formacji wojskowych, którzy borykali się przez lata z najeźdźcą niemieckim, a potem próbowali wyrwać polską tożsamość z rąk sowieckich. O tym, jak trudne to były czasy świadczą m. in. biogramy konfidentów, a także historie zwykłych ludzi: Autor przywołuje m. in. 110 zdarzeń z lat 1945–1947, takich jak te: “90) W nocy z 1 na 2 maja 1946 r. nastąpiło publiczne wychłostanie m. in. Stanisława Drąga, Józefa Pastuły, Marcina Rumaka, Emilii Rycuk oraz Franciszka, Jana i Kazimierza Zająców, według ustaleń Marcina Maruszaka – członków PPR w Stykowie. Znaleziono przy nich legitymacje partyjne. 91) W nocy z 4 na 5 maja 1946 r. dokonano najścia na dom Józefa Opieli, którego pobito, a mienie jego zarekwirowano. Akcję przeprowadziły oddziały Franciszka Rejmana („ Bicza”) i Józefa Białaka („ Dęba”).”