{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Czarownica powołana. Przyczynek do historji spraw przeciw czarownicom w Polsce",
  "subtitle": null,
  "slug": "czarownica-powolana-przyczynek-do-historji-spraw-przeciw-czarownicom-w-polsce",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/jozef-rosenblatt/czarownica-powolana-przyczynek-do-historji-spraw-przeciw-czarownicom-w-polsce",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/jozef-rosenblatt/czarownica-powolana-przyczynek-do-historji-spraw-przeciw-czarownicom-w-polsce.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/jozef-rosenblatt/czarownica-powolana-przyczynek-do-historji-spraw-przeciw-czarownicom-w-polsce.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Józef Rosenblatt",
      "slug": "jozef-rosenblatt",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/jozef-rosenblatt"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2015-05-28",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/voluminapl/jozef-rosenblatt/czarownica-powolana-przyczynek-do-historji-spraw-przeciw-czarownicom-w-polsce_978-83-7867-114-5-63ff2750.jpg?v=2026-09-02%2005%3A52%3A12",
  "description": "Czarownice po dziś dzień rozpalają wyobraźnię i inspirują twórców, choć stoją za nimi tragedie i cierpienie niewinnych ofiar przewodów sądowych podszytych zabobonami i nienawiścią. Procesy w sprawach o czary od wielu lat są przedmiotem dyskusji historyków i kulturoznawców. Różni ich pogląd na temat rozmiaru polowania na czarownice w Polsce. Jedni udowadniają, że nie staliśmy w tyle i stosy płonęły tak samo, jak w Europie zachodniej. Inni zaś dowodzą, że Polska nie spłynęła krwią i o specjalnych nagonkach na wiedźmy nie ma co mówić. Faktem jest jednak, że w wielu miastach zachowały się dokumenty sądowe pozwalające ocenić skalę tego zjawiska. Przynajmniej oficjalnie, bo poza miastem, wśród prostej ludności, nikt nie trudnił się spisywaniem ofiar przesądów, a najczęściej zwykłej, ludzkiej zawiści. Wystarczy przyjrzeć się społecznej pozycji „ statystycznej” wiedźmy. Była to przeważnie kobieta (choć i mężczyzn za czary pozywano),ze wsi (w sądach miejskich takie sprawy były marginalne, a w szlacheckich w ogóle ich nie odnotowano),profesji bardzo różnych – praczki, pomywaczki, służące; co też przeczy poglądowi, że wystarczyło trudnić się zielarstwem, aby być poddaną próbie pławienia. Bo kto inny, jak nie zielarki i znachorki dbały o zdrowie ogółu? Jeśli zajrzymy do „ Lecznictwa ludu polskiego” Biegeleisena, to faktycznie gminna wiedza „ medyczna” wydawała się być żywcem wyciągniętą z podręcznika dla zaawansowanych czarownic. Jednak ludzie potrzebowali pomocy, więc spalenie wszystkich zielarek zwyczajnie nie byłoby nikomu na rękę. Procesy o czary wszczynano przeciwko tym osobom, które z jakiegoś powodu były niewygodne – bezdomna żebraczka, ostatnia starowina z rodu, która posiadała chałupę, którą chciał mieć sąsiad, ładniejsza dziewczyna podebrała drugiej upatrzonego narzeczonego, sąsiadowi za miedzą lepiej pole rodziło... Wystarczyło pomówienie i nadgorliwi obrońcy wiary zabierali się za przesłuchania (tortury zostały zakazane w Polsce konstytucją sejmową w 1776 roku). W XVII wieku pojawiły się pierwsze głosy sprzeciwu wobec karania wiedźm śmiercią, jednak ostateczny kres tym wydarzeniom położyło dopiero oświecenie ze swoimi odkryciami naukowymi oraz postępującą laicyzacją. Jednym z bardziej znaczących głosów w tej sprawie było anonimowe dzieło, które ukazało się w Poznaniu w 1639 roku – „ Czarownica powołana”. Jego autor nie tyle kwestionował zdanie Kościoła, co uwypuklał przypadki nadużyć i przekłamań sądowych. To właśnie dzieło przywołuje docent Uniwersytetu Jagiellońskiego dr Józef Rosenblatt w swojej „ Czarownicy powołanej. Przyczynku do historji spraw przeciw czarownicom w Polsce”. Jego rozprawka jest próbą analizy wyżej wspomnianej publikacji, aby ułatwić jej zrozumienie. Nakreśla tu także tło historyczne procesów o czary w Europie i przytacza inne siedemnastowieczne opracowania tematu, a także oryginalne fragmenty dokumentów procesowych. A wszystko to po to, aby zainteresować badaczy tym, ówcześnie uważanym za nienaukowy, tematem. Rosenblatt zauważył tu ciekawe pole badawcze dla prawników i historyków prawa, w jego czasach słabo opracowane, a jakże zajmujące i dające szerokie możliwości do naukowych właśnie analiz. Prezentujemy Państwu reprint tego niezwykle ciekawego opracowania, wydanego w Warszawie w 1883 roku. Cytowanych tu dokumentów nie poddawaliśmy tłumaczeniu, nie uwspółcześniliśmy języka, a jedynie oczyściliśmy tekst ze śladów użytkowania oryginału – pieczątek, podkreśleń i odręcznych notatek. Książkę wydrukowaliśmy na szlachetnym papierze objętościowym, lekko kremowym i oprawiliśmy w grubą, czarną tekturę z papierowym grzbietem i ręcznie wprawianą naklejką tytułową. Dodatkowo blok zdobią zielone kapitałki. Polecamy tę pozycję nie tylko jurystom, ale wszystkim tym, których ciekawość rozpalają średniowieczne procesy nad wiedźmami.",
  "editions": [
    {
      "title": "Czarownica powołana. Przyczynek do historji spraw przeciw czarownicom w Polsce",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/jozef-rosenblatt/czarownica-powolana-przyczynek-do-historji-spraw-przeciw-czarownicom-w-polsce/9788378671145",
      "publisher": "Volumina.pl",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-7867-114-5",
      "pages": 66,
      "published": "2015-05-28",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/voluminapl/jozef-rosenblatt/czarownica-powolana-przyczynek-do-historji-spraw-przeciw-czarownicom-w-polsce_978-83-7867-114-5-63ff2750.jpg?v=2026-09-02%2005%3A52%3A12"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}