Rok 1919, czas surowy, czas ostrej, bezlitosnej walki. Wszystko jest chwiejne, niespokojne i poplątane, " prawda i wiara stapiają się w jedno, stają się nierozdzielne"; ludzie chodzą po krawędzi, a " kto się omyli, temu kula w łeb". Rewolucja jest ściśnięta żelaznym pierścieniem, kontrrewolucja zdobyła okręgi bogate w ropę naftową, węgiel i zboże. Armia Czerwona walczy do ostatnich sił, aby utrzymać zdobycze Października. Oto tło, na którym rozgrywa się dramat. Przed Trybunałem Rewolucyjnym, oskarżony o " zbrojny bunt przeciw władzy radzieckiej", stanął legendarny przywódca czerwonych Kozaków, pułkownik Migulin. Skazany, ułaskawiony, zdegradowany - Migulin zginął w końcu we wrzącym kotle rewolucji. Bohater Trifonowa, tytułowy " stary", wówczas osiemnastoletni młodzieniec, był sekretarzem trybunału, który skazał Migulina na śmierć. Po latach, rehabilitując jego pamięć, stara się dociec, kim był Migulin - bohaterem, " orłem rewolucji", czy zdrajcą i sprzedawczykiem, przestępcą, który żądając natychmiastowej wolności dla wszystkich stanął na pozycjach kontrrewolucji. Powieść Trifonowa nie mówi jedynie o przeszłości. Dla " starego" " sprawa Migulina" trwa, ze sporu o moralny wymiar historii przekształca się w spór o moralny wymiar życia, o prawdę.