# 30 srebrników. Donos w dziejach nowych i dawnych

Canonical: https://www.kolczanksiazek.pl/karol-sauerland/30-srebrnikow-donos-w-dziejach-nowych-i-dawnych

![30 srebrników. Donos w dziejach nowych i dawnych](https://quivercdn.com/covers/oficyna-naukowa/karol-sauerland/30-srebrnikow-donos-w-dziejach-nowych-i-dawnych_978-83-7737-059-9-ae3c614b.jpg?v=2026-08-24%2021%3A32%3A31)

- Autorzy: [Karol Sauerland](https://www.kolczanksiazek.pl/karol-sauerland)
- Język: pl_PL
- Data wydania: 2013-04-19

## Opis

Książka 30 srebrników jest obszernym studium zjawiska donosu. Autor przeprowadza porównawczą analizę instytucji wspierających donosicielstwo w dwóch systemach totalitarnych: w Trzeciej Rzeszy i w Związku Radzieckim oraz w krajach radzieckiej strefy wpływów. Szczególnie obfite i dobrze przeanalizowane są przykłady z Polski - w polskim wydaniu potraktowane szerzej niż w wydaniu niemieckim. Autor docieka istotnych motywacji oraz kulturowych i społecznych przesłanek donosicielstwa. Analizuje związki pomiędzy współczesna sceną publiczną z dominującymi na niej mediami a nowymi formami donosu; rozważa wreszcie związki pomiędzy instytucją donosu a mediami i kulturą masową. Kolejne uwagi dotyczą polityki sterowania donosami: Zbieranie wszystkich możliwych informacji - włącznie z plotką i pogłoską itd.- stwarza efekt wszechwiedzy służb. Mówi o ukrytych forma donosu - w literaturze, nauce. Zjawisko donosu wiąże z władzą słowa pisanego. Omawia formy donoszenia (donos anonimowy, pogłoska, recenzja), oraz pojęcia szpiega i kolaboranta. Przywołuje znane koncepcje M. Foucault o totalnym obserwowaniu i kontrolowaniu jako cechach społeczeństwa nowożytnego i nowożytnych systemów władzy. Sauerland zarysowuje też niedługą stosunkowo historię poszanowania sfery prywatności, którą donos zawsze narusza. Książkę kończy ciekawe nawiązanie do biblijnej historii Judasza (jego samobójstwa), która wiąże się z ogólny problemem osądzenia i zadośćuczynienia za donosicielstwo w licznych formach, jakie wykształciły czasy totalitaryzmu. Rozliczanie donosicieli uważa Sauerland za rzecz ważną i formułuje bardzo interesująca krytykę polityki, jakiej w tej kwestii bronił Adam Michnik - wybaczenie, którego domaga się Michnik, jest godnym propagowania aktem indywidualnym, lecz ujawnienie prawdy i ukaranie jest ważnym i koniecznym aktem społecznym, bez którego nie ma praworządnej demokracji.

## Wydania

### 30 srebrników. Donos w dziejach nowych i dawnych

- Wydawnictwo: Oficyna Naukowa
- ISBN: 978-83-7737-059-9
- Liczba stron: 256
- Data wydania: 2013-04-19
- Język: pl_PL