Artur Śliwiński (1877-1953). Polityk, publicysta, historyk

Książka przedstawia życie i twórczość Artura Śliwińskiego – postaci w znacznym stopniu współtworzącej niepodległe państwo polskie, choć przez jej współczesnych rzadko docenianej, dziś nieco już zapomnianej. Śliwiński był jednym z najmniej znanych premierów II Rzeczypospolitej, choć jego gabinet powstawał w atmosferze wielkiego konfliktu politycznego. Był jednym z najpopularniejszych pisarzy historycznych dwudziestolecia międzywojennego, jednak dziś po jego książki mało kto sięga. Był wreszcie uczestnikiem większości najważniejszych wydarzeń politycznych w historii Polski pierwszej połowy XX wieku, ale jego nazwisko wymienia się przy tych okazjach na drugim lub trzecim planie [zeWstępu] Odtworzenie dziejów jego życia, prześledzenie efektów pracy twórczej było zadaniem trudnym. Wynikało to z rzadko spotykanej aktywności Śliwińskiego na bardzo wielu polach pracy politycznej i społecznej, obszerności jego dorobku pisarskiego i publicystycznego. Jego działania pozostawiły ślad w dziesiątkach dokumentów, wspomnień i relacji jemu współczesnych, jednak ze względu na nieeksponowaną pozycję Śliwińskiego w ówczesnym życiu społecznym, zwykle są to wzmianki lakoniczne, powierzchowne, często sprzeczne ze sobą w warstwie faktograficznej. Bardzo trudno na podstawie takiego materiału, choć obszernego, odtworzyć w szczegółach życiorys postaci, jeszcze trudniej biografowi nakreślić w tej sytuacji wiarygodny portret psychologiczny i osobowościowy jego bohatera. Działalność publiczna Śliwińskiego daje nam obraz konsekwentnego,niezrażającego się niepowodzeniami polityka o radykalnie demokratycznych poglądach, usposobieniu kompromisowym i dużym talencie negocjacyjnym. Przebieg jego kariery, dokonywane wybory, wreszcie niekwestionowana lojalność wobec przywódcy politycznego – Józefa Piłsudskiego – pozwalają nam myśleć o nim jako o polityku-ideowcu (nie tak rzadkim typie wśród pokolenia wychowanego w tradycji bohaterów polskich zrywów narodowowyzwoleńczych). Jego praca polityczna i zaangażowanie nie były motywowane chęcią zysku, kariery czy majątku – trudno chyba doszukać się, nie tylko w tamtych czasach, polityka, który odrzuciłby tak wiele składanych mu propozycji objęcia intratnych stanowisk państwowych. Wreszcie jego działalność pisarska, wyjątkowo owocna, znajdująca uznanie w oczach czytelników, a przecież niepoparta nawet wyższym wykształceniem, buduje nam obraz samouka, tytana pracy, a chyba można pokusić się i o tę tezę – fascynata historii i właśnie dlatego jej najlepszego popularyzatora. [ZZakończenia]