{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Secesja i jej górnośląskie formy",
  "subtitle": null,
  "slug": "secesja-i-jej-gornoslaskie-formy",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/katarzyna-jarmul/secesja-i-jej-gornoslaskie-formy",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/katarzyna-jarmul/secesja-i-jej-gornoslaskie-formy.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/katarzyna-jarmul/secesja-i-jej-gornoslaskie-formy.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Katarzyna Jarmuł",
      "slug": "katarzyna-jarmul",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/katarzyna-jarmul"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2009-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/muzeum-slaskie-w-katowicach/katarzyna-jarmul/secesja-i-jej-gornoslaskie-formy_978-83-6035-386-8-e66414b4.jpg?v=2026-08-31%2015%3A10%3A59",
  "description": "Zjawiska artystyczne zachodzące około 1900 roku, określane pojęciami: secesja, Art Nouveau, Jugendstil czy belle epoque, przybierały rożne oblicza w rożnych ośrodkach-? zarówno tych metropolitalnych, w których rodziły się pierwociny stylu, jak i prowincjonalnych. Autorzy niniejszej publikacji, prezentując dzieła niemal wszystkich dyscyplin plastycznych, pragną zwrócić uwagę właśnie na ową różnorodność sztuki w obrębie stylu, rozpoznawanego zawsze jako secesja. Secesja zdecydowanie zrywała z XIX-wiecznymi neostylami, akcentując dekoracyjność formy jako wartość nadrzędną przedmiotu, także użytkowego. Artyści kreujący nowy nurt u schyłku XIX wieku traktowali inspiracje dawnymi stylami jako coś naturalnego, choć bez mechanicznego powtarzania elementów sztuki dawnej. Bezpośrednim źródłem fascynacji i natchnienia były: literatura (szczególnie romantyczna),sztuka ludowa (w tym świat baśni i legend),sztuka Dalekiego Wschodu, wreszcie świat organiczny z bogactwem fauny i flory. Jednym z najczęściej stosowanych motywów stała się także postać kobiety. Za dekoracyjną formą stylu stały teoretyczne założenia, idee filozoficzne oraz ogromne zainteresowanie twórców kierunku możliwościami wykorzystania nowych technologii w sztuce. Publikacja została podzielona na dwie części. W pierwszej Iwona Korgul-Wyszatycka omawia największą w Polsce, unikatową kolekcję sztuki secesyjnej Muzeum Mazowieckiego w Płocku, które podjęło inicjatywę gromadzenia obiektów z przełomu XIX i XX wieku w ślad za dwiema wystawami sztuki Art Nouveau, zorganizowanymi w latach 60. ubiegłego wieku w Krakowie i Płocku. Charakterystyka płockiej kolekcji jest zarazem wprowadzeniem w szerzej postrzegane zjawiska zachodzące w sztuce przełomu stuleci. W zbiorach tych znajdują się zarówno przedmioty europejskiego rzemiosła artystycznego, jak i dzieła polskiego malarstwa, grafiki, rzeźby, medali i plakiet, plakatów, druków okolicznościowych, fotografii i szeroko pojętej sztuki stosowanej przełomu XIX i XX wieku wiodących ośrodków twórczych, jakimi były Kraków, Warszawa, Lwów. Prezentowane ilustracje wybranych obiektów i fragmentów ekspozycji reprezentacyjno-mieszkalnych wnętrz secesyjnych ukazują wykwintne bogactwo europejskiej stylistyki sztuki belle epoque. Druga część publikacji opisuje rodzime oblicze secesji. W obrębie obecnego województwa śląskiego secesja ujawniła się najpełniej w architekturze, zarówno mieszkalnej jak i przemysłowej. Możemy obserwować przenikanie się w niej inspiracji i wzorów płynących głównie z dwóch kierunków ? austriackiego i pruskiego. Ekonomiczna infrastruktura tworzyła dogodne warunki dla rozwoju kulturalnego, a rozlokowanie administracyjne obecnego obszaru Górnego Śląska w trzech ośrodkach ? austriackim, pruskim i rosyjskim ? sprzyjało przenikaniu się różnorodnych wpływów. Zauważalne jest to także w stylistyce polichromii ściennych, świeckich i sakralnych, oraz witrażach. Styl około 1900 roku objął nie tylko wielką sztukę, ale również seryjną wytwórczość. Do takiej można zaliczyć drukarstwo, w tym plakaty, grafikę książkową, kartki pocztowe i atelierowe winiety fotograficzne. Poza obiektami ściśle związanymi z regionem, można bardzo często spotkać się z importowanymi przedmiotami o pozaśląskiej proweniencji. Wśród nich należy wymienić malowane secesyjne szkła dekoracyjne z zakładu szkła artystycznego Fritza Heckerta w Piechowicach (Petersdorf) na Dolnym Śląsku. Wskazuje to, że Śląsk nie był wówczas izolowaną prowincją, a modne wyroby artystyczne trafiały na wszystkie rynki i do wielu domów mieszczańskich. Secesja bowiem była przede wszystkim stylem mieszczańskim. Publikacja towarzyszy pierwszej w Muzeum Śląskim, obszernej wystawie sztuki secesyjnej. Zgromadzone na niej muzealia pochodzą z Muzeum Mazowieckiego w Płocku oraz Muzeów w Bielsku-Białej, Chorzowie, Gliwicach, Sosnowcu, Muzeum Historii Katowic i Muzeum Narodowego we Wrocławiu.",
  "editions": [
    {
      "title": "Secesja i jej górnośląskie formy",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/katarzyna-jarmul/secesja-i-jej-gornoslaskie-formy/9788360353868",
      "publisher": "Muzeum Śląskie w Katowicach",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-6035-386-8",
      "pages": 256,
      "published": "2009-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/muzeum-slaskie-w-katowicach/katarzyna-jarmul/secesja-i-jej-gornoslaskie-formy_978-83-6035-386-8-e66414b4.jpg?v=2026-08-31%2015%3A10%3A59"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}