{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Satyry",
  "subtitle": null,
  "slug": "satyry",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/krzysztof-opalinski/satyry",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/krzysztof-opalinski/satyry.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/krzysztof-opalinski/satyry.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Krzysztof Opaliński",
      "slug": "krzysztof-opalinski",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/krzysztof-opalinski"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2004-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/universitas/krzysztof-opalinski/satyry_8-324-20369-9-7083f9ae.jpg?v=2026-08-31%2013%3A48%3A14",
  "description": "Krzysztof Opaliński (1609-1655) wraz z młodszym bratem Łukaszem należał do najważniejszych i najbardziej wpływowych polityków Rzeczypospolitej za panowania Władysława IV i Jana Kazimierza. Jako wojewoda poznański podpisał akt poddania się Wielkopolski królowi szwedzkiemu pod Ujściem w 1655 i już po śmierci zyskał miano zdrajcy. Jako literat zasłynął przede wszystkim Satyrami, wydanymi po raz pierwszy w Lesznie w 1650 i później wielokrotnie wznawianymi. Opaliński, gruntownie wykształcony Europejczyk (studiował m. in. w Lowanium, Orleanie i Padwie),znający kilka języków mecenas i koneser sztuki, a przede wszystkim wyborny poeta, stworzył arcydzieło tego gatunku. Autor Satyr posłużył się elegancką i plastyczną polszczyzną, nie unikając wyrażeń potocznych i zapożyczeń z innych języków, głównie z łaciny. Nawiązywał w ten sposób do bogactwa literatury rzymskiej i nowołacińskiej, zwłaszcza do tak mocno obecnych w niej wątków neostoickich. Niezwykłym eksperymentem formalnym było użycie przez Opalińskiego wiersza białego – po raz pierwszy na taką skalę w literaturze polskiej. Autor przyglądał się stanowi państwa i społeczeństwa, a jego złośliwe i trzeźwe, choć nieraz drastyczne oceny odznaczają się zdumiewającą nawet po trzech wiekach precyzją i ponadczasowością.",
  "editions": [
    {
      "title": "Satyry",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/krzysztof-opalinski/satyry/8324203699",
      "publisher": "Universitas",
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "8-324-20369-9",
      "pages": 152,
      "published": "2004-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/universitas/krzysztof-opalinski/satyry_8-324-20369-9-7083f9ae.jpg?v=2026-08-31%2013%3A48%3A14"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}
