# Dokumenty zbrodni wołyńskiej. Tom 3

Canonical: https://www.kolczanksiazek.pl/leon-popek/dokumenty-zbrodni-wolynskiej-tom-3

Wersja JSON (te same dane): https://www.kolczanksiazek.pl/leon-popek/dokumenty-zbrodni-wolynskiej-tom-3.json

![Dokumenty zbrodni wołyńskiej. Tom 3](https://quivercdn.com/covers/instytut-pamieci-narodowej-ipn/leon-popek/dokumenty-zbrodni-wolynskiej-tom-3_978-83-8376-925-7-a9bf1b38.jpg?v=2026-08-25%2010%3A27%3A34)

- Autorzy: [Leon Popek](https://www.kolczanksiazek.pl/leon-popek), [Paweł Sokołowski](https://www.kolczanksiazek.pl/pawel-sokolowski), [Tadeusz Zych](https://www.kolczanksiazek.pl/tadeusz-zych)
- Język: pl_PL
- Data wydania: 2026-06-26

## Opis

Tom 3 Dokumentów zbrodni wołyńskiej stanowi z jednej strony kontynuację dwóch poprzednich tomów, a z drugiej jawi się jako swoiste novum. Za kontynuacją przemawiają następujące fakty: po pierwsze, niniejsza edycja udostępnia badaczom treść kolejnej (na tę chwilę ostatniej) księgi z tzw. Archiwum Szumskiej, przechowywanej w Muzeum – Zamku Tarnowskich w Tarnobrzegu (mimo dotychczasowej praktyki twórców źródeł księga ta nie otrzymała własnej nazwy, jednak można ją umownie określić mianem brązowej). Po drugie, w tomie 3 znajduje się wykaz osób zamordowanych w czasie rzezi wołyńskiej, stanowiący fragment opublikowanego już tomu 1. Jeśli chodzi o novum niniejszego tomu, to jest nim bez wątpienia treść znajdująca się na pozostałych kartach Księgi brązowej. Stanowi ją spis osób ocalałych ze Zbrodni Wołyńskiej, które przybyły do Lwowa szukać ratunku i schronienia przed ukraińskim terrorem. Wykaz tych osób stanowi dominującą część niniejszego wydawnictwa źródłowego. Ocalałych umieszczano w różnych miejscach Lwowa: placówkach oświatowych, dzielnicach mieszkalnych, domach prywatnych, obozie dla ocalałych, ale też - jeśli wymagał tego stan zdrowia - w szpitalach. Ocalałym z rzezi wołyńskiej przyznawano zapomogi rzeczowe i finansowe, o czym świadczą liczne wpisy z tego typu informacjami. Przyznawanie zapomóg uchodźcom przybyłym do Lwowa z Wołynia i województw Małopolski Wschodniej było - biorąc pod uwagę ich stan - koniecznością i po prostu wyrazem ludzkiego odruchu serca. Na osobną uwagę zasługuje bezsprzeczny fakt, że ewidencję Polaków ocalałych z Rzezi Wołyńskiej prowadzono niezwykle starannie i dokładnie, wręcz skrupulatnie: oprócz wspomnianych zapomóg w Księdze brązowej odnotowywano m. in. wyjazdy ocalałych do innych miejscowości na ziemiach polskich, wyjazdy na roboty przymusowe do Niemiec, ewidencjonowano też osoby zmarłe. To wszystko pozwala wyciągnąć wniosek, że w przypadku prezentowanego źródła, stanowiącego przykład działalności Komitetu Ziem Wschodnich we Lwowie (w jego ramach funkcjonowała Urszula Szumska), mamy do czynienia z fenomenem dokumentacyjnym. Ów fenomen powstawał w czasie II wojny światowej i w okolicznościach, na które piętno wywarło ludobójstwo dokonane przez ukraińskich nacjonalistów.

## Wydania

### Dokumenty zbrodni wołyńskiej. Tom 3

- Wydawnictwo: Instytut Pamięci Narodowej, IPN
- ISBN: 978-83-8376-925-7
- Liczba stron: 720
- Data wydania: 2026-06-26
- Język: pl_PL