Książka Leszka Filipiaka jest dziełem oryginalnym opartym na bogatej podstawie źródłowej niezwykle ważnym dla rozwoju badań łemkoznawczych porządkującym i znacznie poszerzającym wiedzę o sytuacji Łemków nie tylko w czasach III RP ale też we wcześniejszych okresach. Zakreślona w tytule pracy problematyka jest omawiana w bardzo szerokim kontekście międzynarodowy ruch rusiński stosunki polsko-ukraińskie polityka etniczna narodowościowa Ukrainy. Pozwala to na wnikliwą analizę i pogłębioną charakterystykę problemów istotnych dla wszystkich Łemków oraz grup różniących się opcją narodowościową stosunków wewnątrz grupy jak też relacji między nią a władzami II i III RP. Fragment recenzji doc. dr hab. Iwony Kabzińskiej prof UMK
