{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Stanisław Wyspiański. Na chęciach mi nie braknie…",
  "subtitle": null,
  "slug": "stanislaw-wyspianski-na-checiach-mi-nie-braknie",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/lukasz-gawel/stanislaw-wyspianski-na-checiach-mi-nie-braknie",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/lukasz-gawel/stanislaw-wyspianski-na-checiach-mi-nie-braknie.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/lukasz-gawel/stanislaw-wyspianski-na-checiach-mi-nie-braknie.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Lukasz Gawel",
      "slug": "lukasz-gawel",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/lukasz-gawel"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2017-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/muzeum-narodowe-w-krakowie/lukasz-gawel/stanislaw-wyspianski-na-checiach-mi-nie-braknie_978-83-7581-249-7-9f80ea4d.jpg?v=2026-09-03%2011%3A14%3A27",
  "description": "Dzisiejsze miejsce Stanisława Wyspiańskiego w dziejach polskiej kultury jest niepodważalne: geniusz o licznych talentach, bez którego nie sposób mówić o historii polskiej literatury, teatru, sztuk plastycznych, dizajnu… Wydaje się jednak, że wciąż umyka nam jeden niezwykle ważny rys jego twórczości. Urodzony i wychowany w Krakowie, nie tylko rozsadził mieszczańskie gusta, ale dokonał przy tym innej rebelii. W czasach, kiedy w społecznej świadomości nie zagościło jeszcze na dobre pojęcie zabytku, on patrzył znacznie dalej, wpisując się w ideę, która na świecie narodzi się dopiero w latach siedemdziesiątych XX wieku. Wówczas bowiem zaczęła się kształtować współczesna interpretacja dziedzictwa kulturowego, robiąca w ostatnich latach oszałamiającą karierę. Podejście Wyspiańskiego do Wawelu, którego owocem stanie się opracowany wspólnie z Władysławem Ekielskim projekt Wawel-Akropol, doskonale charakteryzują słowa napisane sto lat później: \"[…] o ile zabytek należy do przeszłości, o tyle dziedzictwo służy współczesnym celom\". Co więcej, Wyspiański zdecydowanie rozszerzył granice naszego dziedzictwa, dziś Bronowice czy Bielany są częścią Krakowa, ale wówczas? Podobnie: kto z jemu współczesnych poświęciłby tyle uwagi łąkowym roślinom, kwiatom, chwastom – obecnie postrzeganym jako nieodłączna część krajobrazu kulturowego? On zaś z zapałem szkicował je, rysował, a następnie przenosił do samego centrum historycznego Krakowa… wystarczy popatrzeć na polichromie i witraże w kościele Franciszkanów. Można powiedzieć, że zdolność patrzenia na świat w inny sposób niż wszyscy wokół to immanentna cecha każdego artysty. Żeby jednak w pełni docenić skalę tej zdolności u Wyspiańskiego, trzeba wpierw poznać miasto, w którym dorastał, jego klimat, atmosferę, mentalną przestrzeń…",
  "editions": [
    {
      "title": "Stanisław Wyspiański. Na chęciach mi nie braknie…",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/lukasz-gawel/stanislaw-wyspianski-na-checiach-mi-nie-braknie/9788375812497",
      "publisher": "Muzeum Narodowe w Krakowie",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-7581-249-7",
      "pages": null,
      "published": "2017-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/muzeum-narodowe-w-krakowie/lukasz-gawel/stanislaw-wyspianski-na-checiach-mi-nie-braknie_978-83-7581-249-7-9f80ea4d.jpg?v=2026-09-03%2011%3A14%3A27"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}