{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Higieniści",
  "subtitle": null,
  "slug": "higienisci",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/maciej-zaremba-bielawski/higienisci",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/maciej-zaremba-bielawski/higienisci.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/maciej-zaremba-bielawski/higienisci.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Maciej Zaremba Bielawski",
      "slug": "maciej-zaremba-bielawski",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/maciej-zaremba-bielawski"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": null,
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/czarne/maciej-zaremba-bielawski/higienisci_978-83-7536-898-7.jpg?v=2026-04-01%2010%3A51%3A20",
  "description": "W sierpniu 1997 roku uwaga światowych mediów skupiła się na Sztokholmie. Czy to prawda, że demokratyczne państwo dobrobytu w imię „ higieny rasy” aż do lat 70. XX wieku zmuszało tysiące obywateli do operacji pozbawiających płodności? Że socjaldemokratyczne władze Szwecji dzieliły ludzi na „ pożytecznych” i „ małowartościowych”? Jak to możliwe, że media przez tyle lat nie podjęły tematu? Tydzień później rząd Szwecji zdecydował o powołaniu specjalnej komisji i zadośćuczynieniu ofiarom programu sterylizacji. Autorem artykułów, które ujawniły te wstrząsające praktyki, był Maciej Zaremba Bielawski. Higieniści … to rozbudowana książkowa wersja tamtych tekstów, wzbogacona o eseje dotyczące historii eugeniki, jej propagatorów, przeciwników i fanatyków, działających w krajach tak różnych, jak Stany Zjednoczone, Trzecia Rzesza, Szwecja czy Japonia. Nazistowskie Niemcy nie miały monopolu na eliminowanie jednostek „ niegodnych życia”. Utopia uszlachetnienia ludzkości metodą hodowli ma długą i zaskakującą tradycję. Hołdowali jej także w latach 30. wybitni i postępowi Polacy, m. in. Tadeusz Boy-Żeleński i wielu znanych lekarzy. W rozdziałach napisanych specjalnie do polskiego wydania autor próbuje zrozumieć, co nimi kierowało i dlaczego nie znaleźli w Polsce posłuchu. Choć dziś nie prowadzi się już państwowych programów „ genetycznego ulepszenia” ludzkości, eugenika jako taka wcale nie spoczęła na śmietniku historii. Dochodzi do głosu w nowych formach, jak choćby w Stanach Zjednoczonych, gdzie dzieci zaskarżają rodziców i szpitale za to, że urodziły się z wrodzoną ułomnością.",
  "editions": [
    {
      "title": "Higieniści",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/maciej-zaremba-bielawski/higienisci/9788375368987",
      "publisher": "czarne",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-7536-898-7",
      "pages": null,
      "published": null,
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/czarne/maciej-zaremba-bielawski/higienisci_978-83-7536-898-7.jpg?v=2026-04-01%2010%3A51%3A20"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}