{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "10219, stań do wspomnień",
  "subtitle": null,
  "slug": "10219-stan-do-wspomnien",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/magdalena-olejnik/10219-stan-do-wspomnien",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/magdalena-olejnik/10219-stan-do-wspomnien.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/magdalena-olejnik/10219-stan-do-wspomnien.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Magdalena Olejnik",
      "slug": "magdalena-olejnik",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/magdalena-olejnik"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2023-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/szelest/magdalena-olejnik/10219-stan-do-wspomnien_978-83-7699-611-0-9488494c.webp?v=2026-09-01%2001%3A09%3A55",
  "description": "Głód, bicie, zimno, ciężka praca, karne apele, eksperymenty pseudomedyczne, takie jak dłutowanie kości, amputacje czy wstrzykiwanie tężca – to obóz koncentracyjny Ravensbrück. Jednak nie tylko, bo także gesty solidarności, przyjaźnie, figury obozowych matek. Zarówno psychiczny powrót z obozu, jak i zdanie relacji uczestniczek i uczestników, świadkiń i świadków tych wydarzeń wydawały się niemożliwe. Pewne jest jedno – ich obozowe doświadczenie na stałe wpisało się w strukturę tożsamości, a wyzwolenie nie zawsze oznaczało wolność. Była to trwająca latami trauma, czasem wypowiedziana, czasem przemilczana, ale paradoksalnie również wielka tolerancja, przebaczenie, determinacja, nadzieja, otwarcie na wiedzę i świat. O tym właśnie jest książka Magdaleny Olejnik 10219, stań do wspomnień, czyli wywiad z Bogną Neumann, córką byłej więźniarki obozu Ravensbrück, wybitnej polskiej malarki i graficzki, Marii Hiszpańskiej-Neumann, oraz z byłą więźniarką tego obozu, Joanną Muszkowską-Penson, która zmarła w trakcie wydawania niniejszej książki, przeżywszy 101 lat. „ Napisano wiele książek o obozach koncentracyjnych. Ta wyróżnia się treścią i czasem powstania. Mimo że upłynęło wiele lat od wojny i czasów traumy, uwagę zwraca żywość relacji”, pisze w przedmowie do książki prof. dr hab. Krzysztof Rutkowski. W uznaniu krzywd byłych więźniarek i więźniów, a także ich dzieci – nie celowo, lecz mimowolnie naznaczonych tym piętnem, należy wciąż przypominać ich losy, bo przywilejem nas, współczesnych, jest głos, którego oni nie mieli.",
  "editions": [
    {
      "title": "10219, stań do wspomnień",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/magdalena-olejnik/10219-stan-do-wspomnien/9788376996110",
      "publisher": "Szelest",
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-7699-611-0",
      "pages": 164,
      "published": "2023-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/szelest/magdalena-olejnik/10219-stan-do-wspomnien_978-83-7699-611-0-9488494c.webp?v=2026-09-01%2001%3A09%3A55"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}