{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Brzydkie wyrazy. List 34 w świadectwach.",
  "subtitle": null,
  "slug": "brzydkie-wyrazy-list-34-w-swiadectwach",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/malgorzata-sopylo/brzydkie-wyrazy-list-34-w-swiadectwach",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/malgorzata-sopylo/brzydkie-wyrazy-list-34-w-swiadectwach.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/malgorzata-sopylo/brzydkie-wyrazy-list-34-w-swiadectwach.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Małgorzata Sopyło",
      "slug": "malgorzata-sopylo",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/malgorzata-sopylo"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2024-07-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/osrodek-karta/malgorzata-sopylo/brzydkie-wyrazy-list-34-w-swiadectwach_978-83-7982-496-0-fc7bf0d0.jpg?v=2026-09-06%2002%3A13%3A06",
  "description": "Historia inicjatywy, która przez kolejne lata była wzorem opozycyjnych protestów. Odegrała też kolosalną rolę w uświadomieniu intelektualistom, że są możliwe jakieś formy oporu wobec zaostrzania polityki kulturalnej władz. List 34 to być może najważniejsze dwa zdania polskiej kultury XX wieku. Był jak granat, który wybuchł z hukiem w środku obezwładnionej kulturowo i społecznie dekady. 14 marca 1964, w obliczu pogłębiania cenzury, ograniczania ilości papieru przeznaczanego na publikacje i likwidacji czasopism literackich, grupa 34 literatów i uczonych z Antonim Słonimskim na czele zdecydowała się na protest. Złożyła w kancelarii Urzędu Rady Ministrów list postulujący zwiększenie przydziałów papieru i złagodzenie cenzury. Inicjatywa zderzyła się z zabetonowaną polityką partii. Wobec sygnatariuszy zastosowano represje. W maju 1964 w reżimowej prasie ukazał się kontrlist, który podpisało kilkuset pisarzy. Pełna napięcia opowieść o przyczynach i skutkach Listu 34 została opowiedziana dzień po dniu kompozycją materiałów źródłowych: osobistych wspomnień, dzienników, relacji, listów, artykułów prasowych, akt MSW. \" Jeżeli się nie było w tym czasie w Warszawie, to trudno sobie zdać sprawę z wrażenia, jakie wywołał list 34 intelektualistów wśród sfer inteligencji, a także młodzieży. Nastroje były kipiące. O niczym innym w ogóle nie mówiono. Ludzie, którzy podpisali list, nabrali nagle aureoli bohaterów narodowych. Stanisławowi Mackiewiczowi przekupnie na rynku Starego Miasta zrobili taką owację, że przestał wychodzić z domu. Tak samo inni nigdzie się nie pokazywali, gdyż w kawiarniach bito im brawo. Ludzie, którzy na przykład nigdy nie wiedzieli, kim jest Kotarbiński, Szczepański czy Krzyżanowski, zaczęli pilnie dowiadywać się o ich życiorysy. Napięcie doszło do szczytu, kiedy podano wiadomość o liście protestujących pisarzy angielskich. Przyjęto to w tym samym nastroju jak przystąpienie Anglii do wojny przed 25 laty.\" ~Warszawiak w liście do Radia Wolna Europa, końcówka maja 1964",
  "editions": [
    {
      "title": "Brzydkie wyrazy. List 34 w świadectwach.",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/malgorzata-sopylo/brzydkie-wyrazy-list-34-w-swiadectwach/9788379824960",
      "publisher": "Ośrodek Karta",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-7982-496-0",
      "pages": 196,
      "published": "2024-07-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/osrodek-karta/malgorzata-sopylo/brzydkie-wyrazy-list-34-w-swiadectwach_978-83-7982-496-0-fc7bf0d0.jpg?v=2026-09-06%2002%3A13%3A06"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}