Książka " Gdy Europa mówiła po francusku", Marca Fumarolego, w przekładzie Wawrzyńca Brzozowskiego. Publikacja ta jest jednym z najważniejszych opracowań na temat XVIII wieku i barwnym obrazem mówiącej po francusku Europy. Jeden z jej rozdziałów został poświęcony Stanisławowi Augustowi. Dzięki książce Fumarolego poznajemy świat osiemnastowiecznej elity i zaprzyjaźnionych z nią filozofów, a także różne aspekty ówczesnego życia - dyplomację, politykę i kulturę. Zgłębiamy teatr, literaturę, architekturę oraz filozofię epoki, którą autor kreśli z erudycją, a zarazem swobodą godną największych mistrzów XVIII wieku - okresu, w którym lekkość pióra była niemniej ważna od głębi myśli. W publikacji nie brakuje faktów z życia arystokracji i bywalców salonów, czasem pikantnych lub sensacyjnych, a czasem wzruszających, lecz zawsze ciekawych, zestawionych z poglądami bohaterów i ich sposobem patrzenia na świat. Europa z książki Fumarolego, mimo że nie jest wolna od trosk, pozostaje miejscem radosnym, przypominającym po trosze obrazy Watteau bądź sztuki Marivaux. Dominuje poczucie wspólnoty, którą łączy głębokie zanurzenie w języku i kulturze francuskiej.
