Koniec rosyjskiej Ameryki

W okresie wojny krymskiej, w  której Rosja poniosła kompromitującą klęskę w  walce z  potęgami europejskimi, Stany Zjednoczone postanowiły wykorzystać okazję i  zaproponowały wykupienie Alaski. Przyczyny, dla  których Rosja zdecydowała się na sprzedaż swojej najdalszej prowincji (karawany z  futrami szły stamtąd do Petersburga prawie rok), wydawały się w  tamtych czasach racjonalne. W przypadku ewentualnej brytyjskiej agresji Rosja nie  byłaby w  stanie jej obronić. Dodatkowo, Alaska sąsiadowała z  Kanadą należącą do Korony Brytyjskiej, niedawnego zwycięskiego przeciwnika w  wojnie krymskiej.  Jakby tego było mało, amerykańscy kupcy, rybacy i  awanturnicy coraz mocniej rzucali rękawicę administracji rosyjskiej na Alasce. Z upływem czasu Imperium Romanowów coraz bardziej musiało się liczyć z  próbą – choćby nieformalnej – aneksji Alaski przez  USA. Rezygnując z  odległej prowincji Rosja pozbywała się niewygodnej krainy stanowiącej wyłącznie źródło wydatków. Imperium Rosyjskie miało odnieść same korzyści: wzmacniało sojusz z  Ameryką, pozbywało się garbu finansowego, zdobywało fundusze na modernizację floty i  co równie istotne, przestawało sąsiadować ze swoim najgroźniejszym oponentem – Imperium Brytyjskim. Pozbywając się niewygodnej prowincji, Petersburg liczył też na utrącenie bezpośredniego wpływu amerykańskich rewolucjonistów na rosyjskie koła antymonarchiczne i  anarchistyczne. Marek Budzisz stawia tezę - odmiennie niż w  większości prac poświęconym tematyce historii Alaski - że decyzja o  sprzedaży zamorskich kolonii Rosji  nie  wynikała z  defensywnej postawy dyplomacji rosyjskiej, lecz była przemyślanym i  agresywnym posunięciem Imperium Rosyjskiego na globalnej szachownicy geopolitycznej.