Narody zależne i mniejszości narodowe w Europie Środkowo-Wschodniej

Większa część tekstu niniejszej publikacji ukazała się już w 1992 r. pod tytułem " Kwestie narodowe w Europie Środkowo-Wschodniej. Dzieje. Idee" przyjęta przez Czytelników i, z nielicznymi wyjątkami, przez krytykę naukową. Otrzymała nagrodę specjalną tygodnika " Polityka", a jej nakład został szybko wyczerpany. (...) Zadaniem tej książki jest przede wszystkim - chciałbym to podkreślić - ukazanie dynamiki kwestii narodowych w naszej części Europy. Zamiarem moim było również uwzględnienie w możliwie szerokim zakresie aspektu porównawczego, ukazanie różnic i podobieństw miedzy stanem i położeniem poszczególnych narodów, ich aspiracjami i ruchami narodowymi. (...) Jak wskazuje podtytuł książki traktuje ona również o koncepcjach dotyczących wielu aspektów problematyki narodu, zwłaszcza stosunków między narodami. Ich prezentacja wydaje się uzasadniona tym bardziej, że w toczących się ostatnio dyskusjach nad tą problematyką pojawiają się często argumenty sformułowane wiele dziesiątków lat wcześniej.