{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Wilhelm Brasse. Fotograf. 3444. Auschwitz 1940-1945",
  "subtitle": null,
  "slug": "wilhelm-brasse-fotograf-3444-auschwitz-1940-1945",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/maria-anna-potocka/wilhelm-brasse-fotograf-3444-auschwitz-1940-1945",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/maria-anna-potocka/wilhelm-brasse-fotograf-3444-auschwitz-1940-1945.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/maria-anna-potocka/wilhelm-brasse-fotograf-3444-auschwitz-1940-1945.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Maria Anna Potocka",
      "slug": "maria-anna-potocka",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/maria-anna-potocka"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2011-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/muzeum-sztuki-wspolczesnej-w-krakowie/maria-anna-potocka/wilhelm-brasse-fotograf-3444-auschwitz-1940-1945_978-83-6243-504-3-ea4c97b1.jpg?v=2026-08-31%2019%3A37%3A09",
  "description": "W marcu 2010 roku Maria Anna Potocka przeprowadziła z Wilhelmem Brassem wywiad. Jego efektem jest książka, którą stanowią zredagowane opowieści więźnia i głównego fotografa Auschwitz, oraz film zawierający fragmenty wywiadu. Książka została opatrzona między innymi wstępem historyka Teresy Wontor-Cichy z Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, która również opracowała tekst naukowo. Publikacja jest bogato ilustrowana zdjęciami z archiwum Wilhelma Brassego, Archiwum Fotograficznego Muzeum Auschwitz-Birkenau oraz Yad Vashem. \" W godzinach zdjęć dla esesmanów przychodziły również niemieckie dziewczęta z Funkstelle, które pracowały w Auschwitz dla SS jako służby pomocnicze w centrali telefonicznej oraz jako „ służba iskrowa” w telegrafie na terenie tutejszej komendantury. Te dziewczęta po pracy często przychodziły do zdjęć, bo – jak to młode dziewczęta – chciały się sfotografować i uwiecznić. Miały niewiele ponad dwadzieścia lat, nosiły mundury w tym samy kolorze jak mundury SS. Te mundury były szyte z tych samych materiałów i składały się z marynarki i spódniczki. Wszystkie były zawsze ładnie uczesane i jako dziewczęta bardzo mi się podobały. Szczególnie jedna mocno zapadła mi w pamięć. Przyszła w mundurze – spódniczka, marynarka – i poprosiła mnie o zrobienie dobrego zdjęcia, wyraźnie podkreśliła, że powinienem się postarać. Miała chyba dwadzieścia trzy lata, blond włosy, była ładna i pięknie uczesana. Ta dziewczyna trochę ze mną rozmawiała. Chciała wysłać zdjęcie swojej matce i zażyczyła sobie ujęcia nazywanego biust do połowy. Pokazała ten biust prawie cały, niemalże wystawiła piersi do zdjęcia. Po kilku dniach odebrała fotografię, która bardzo się jej podobała. A ponieważ jako dziewczyna i jako kobieta ogromnie mi się spodobała, więc mimo że byłem więźniem, a ona była w mundurze, zamieniłem z nią kilka słów. Mniej więcej po dwóch tygodniach zapytałem o nią kolegów więźniów, którzy pracowali w pobliżu centrali telefonicznej i stacji iskrowej. Te biura mieściły się w piętrowym budynku tuż obok krematorium. Na parterze był szpital SS, a na piętrze centrala telefoniczna. Kiedy zapytałem, oni od razu wiedzieli, o kogo chodzi. „ Aha, chodzi ci o tę ślicznotkę. Ona już nie żyje”. Okazało się, że popełniła samobójstwo przez otrucie, bo nie mogła znieść sytuacji w obozie. Ona codziennie z piętra, z okna biura, widziała, co się dzieje wokół krematorium. Widziała tłumy ludzi wchodzących do krematorium, masy Żydów, a potem nikt stamtąd nie wychodził, tylko dym było widać. Więc domyśliła się, co tam się dzieje, nie wytrzymała tego i popełniła samobójstwo. A była taka młoda i ładna\".",
  "editions": [
    {
      "title": "Wilhelm Brasse. Fotograf. 3444. Auschwitz 1940-1945",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/maria-anna-potocka/wilhelm-brasse-fotograf-3444-auschwitz-1940-1945/9788362435043",
      "publisher": "Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-6243-504-3",
      "pages": 128,
      "published": "2011-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/muzeum-sztuki-wspolczesnej-w-krakowie/maria-anna-potocka/wilhelm-brasse-fotograf-3444-auschwitz-1940-1945_978-83-6243-504-3-ea4c97b1.jpg?v=2026-08-31%2019%3A37%3A09"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}