{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Nie pytajcie dlaczego",
  "subtitle": null,
  "slug": "nie-pytajcie-dlaczego",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/maria-mierzynska/nie-pytajcie-dlaczego",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/maria-mierzynska/nie-pytajcie-dlaczego.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/maria-mierzynska/nie-pytajcie-dlaczego.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Maria Mierzyńska",
      "slug": "maria-mierzynska",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/maria-mierzynska"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2014-09-08",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/copernicus-center-press/maria-mierzynska/nie-pytajcie-dlaczego_978-83-7886-104-1-c21b4bf4.jpg?v=2026-09-01%2021%3A09%3A46",
  "description": "Poruszająca historia głodu, tęsknoty i konfliktów sumienia Maria Mierzyńska (z domu Heller) zdawała właśnie maturę, gdy we wrześniu 1939 roku wybuchła wojna. Wtedy rozpoczęła się wojenna tułaczka rodziny Hellerów: najpierw na zatłoczonych uciekinierami drogach wschodniej Rzeczypospolitej, potem był Lwów i wywózka na Sybir do Jakucji. Wszystkie te wydarzenia głęboko zapadły w pamięć dziewczyny. Chcąc walczyć z Niemcami mogła to zrobić tylko u boku Armii Czerwonej, współodpowiedzialnej za zagładę jej przedwojennego świata. Książka została napisana na podstawie notatek robionych na bieżąco, które przetrwały wojnę i okres Polski Ludowej. Opowieść o osobistych przeżyciach Marii Hellerówny splata się z opowieścią o wydarzeniach historycznych. Warunkiem przeżycia - zdaniem Autorki - było nie pytać \" dlaczego\". W tym ustroju kłamią wszyscy. Kłamią, czy potrzeba, czy nie. Przecież od samego początku naszego pobytu stawiamy im pytania, dlaczego tę i tamtą rzecz robi się w taki pokrętny sposób, jeśli można ją wykonać po prostu, zupełnie zwyczajnie - można powiedzieć: po ludzku. A odpowiedź jest zawsze taka sama: Nie pytajcie dlaczego. Tak jest, tak ma być i tak jest dobrze. /fragment książki/ Gdy chcę zajrzeć do swojego dzieciństwa, otwieram tę książkę i czytam. Spotykam tam Pawła. Dobrze, może być Paweł. Zawsze lubiłem to imię. Trafnie je dla mnie Marysia wybrała. Pozmieniała imiona swoim bohaterom, bo żaden z nich nie jest zmyślony i wszystkie opisane sytuacje są prawdziwe. Nie było wówczas taśm i instrumentów do nagrywania, ale młoda dziewczyna (była wtedy świeżo po maturze) robiła notatki, które ocalały. Na ich podstawie powstała ta książka. Afery taśmowej nie będzie - zawsze można nie rozpoznać siebie pod innym imieniem. Ks. Prof. Michał Heller",
  "editions": [
    {
      "title": "Nie pytajcie dlaczego",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/maria-mierzynska/nie-pytajcie-dlaczego/9788378861041",
      "publisher": "Copernicus Center Press",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-7886-104-1",
      "pages": 474,
      "published": "2014-09-08",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/copernicus-center-press/maria-mierzynska/nie-pytajcie-dlaczego_978-83-7886-104-1-c21b4bf4.jpg?v=2026-09-01%2021%3A09%3A46"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}