{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Byli i będą",
  "subtitle": null,
  "slug": "byli-i-beda",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/maria-rodziewiczowna/byli-i-beda",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/maria-rodziewiczowna/byli-i-beda.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/maria-rodziewiczowna/byli-i-beda.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Maria Rodziewiczówna",
      "slug": "maria-rodziewiczowna",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/maria-rodziewiczowna"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2013-10-28",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/edipresse/maria-rodziewiczowna/byli-i-beda_978-83-7769-875-4-99c7aee4.jpg?v=2026-09-01%2014%3A24%3A54",
  "description": "Obraz społeczeństwa polskiego po powstaniu styczniowym. Poznajemy równe środowiska: arystokrację, młodzież, życiowych rozbitków, ziemiaństwo kresowe oraz zagrodową szlachtę krośniańską, prześladowaną nie tylko za patriotyzm, ale i za religię, gwałtem zmuszoną do przyjęcia prawosławia. „- Byłeś u spowiedzi? – zagadnęła Kafarowa. - Chciałem, ksiądz nie przyjął. Powiada, że może mieć nieprzyjemność o mnie. Ja, prawda, tyle że w kościele ochrzczony, ale potem ani religii się nie uczył, ani do spowiedzi chodził. W szkółce błahoczynny zakon wykładał, a potem z tamtymi na mszy w cerkwi bywałem, a do sakramentu nikt nie napędzał, to i tak żyłem. Nie umiem nawet pacierza, liter nie znam w książce, co po matce ostała i com znalazł w skrzyni teraz. Wikcia przestała zwijać motek krasnej wełny i zadumała się, zapatrzyła w niego i posmutniała jej hoża twarzyczka. Kafarowa pokiwała głową, aa Kafar wyprostował się i rzekł: - Ot, co się w tym kraju porobiło. Jeszcze żyją ci, co po lasach ginęli za tę wiarę i za tę mowę, a ot, młodzi już i nie wiedzą, co to jest. - Skąd wiedzieć mamy? Ja i nie słyszał. - Ale bluźnić i poniewierać toś umiał. Tego cię nauczyli. Dzieci na matkę plwają, tacy jesteście! – wybuchnęła Kafarowa.”",
  "editions": [
    {
      "title": "Byli i będą",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/maria-rodziewiczowna/byli-i-beda/9788377698754",
      "publisher": "Edipresse",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-7769-875-4",
      "pages": 320,
      "published": "2013-10-28",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/edipresse/maria-rodziewiczowna/byli-i-beda_978-83-7769-875-4-99c7aee4.jpg?v=2026-09-01%2014%3A24%3A54"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}