{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Szary proch",
  "subtitle": null,
  "slug": "szary-proch",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/maria-rodziewiczowna/szary-proch",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/maria-rodziewiczowna/szary-proch.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/maria-rodziewiczowna/szary-proch.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Maria Rodziewiczówna",
      "slug": "maria-rodziewiczowna",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/maria-rodziewiczowna"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2013-08-13",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/edipresse/maria-rodziewiczowna/szary-proch_978-83-7769-870-9-4435d837.jpg?v=2026-09-01%2011%3A22%3A55",
  "description": "Jedna z pierwszych powieści autorki. Akcja dzieje się na litewskiej wsi XIX wieku. Bohater, Litwin, Wawrzyniec Karewis wraca z pracy u Niemca w Szczecinie, aby na dobre pożegnać się ze swoją wioską i rodziną. Chełpi się także swoją narzeczoną Niemką. Jednak stary ojciec postanawia przywiązać go do ojczystej ziemi. Czy mu się to uda? „-(…) Jesteś to samo co i ja. Niemiec, luteranin, mieszczański syn, chłopak biedny, ale cały zuch! Wybrałem cię sobie za zięcia i basta! (…) - Niczym z tego, panie, nie jestem, co pan wymienił. Ani Niemiec, ani luteranin, ani syn mieszczański. (…) Jestem tylko chłop prosty i nie Niemiec, ale Litwin, katolik, zza Niemna. Zrodziła mnie uboga chata i wykarmił czarny chleb. Nazywam się Wawrzyniec Karewis! Nie taiłem swego pochodzenia, ale mnie o to nikt nie pytał. Przed dwunastu laty, bosy i obdarty, ładowałem w Memlu drzewo na „ Margaretę”. (…) Kapitan mnie przyjął, spytano, jak się zowiem: powiedziałem Laurenty – zmieniono na Lorenz, i tak się zwałem odtąd zawsze – jako posługacz ostatni, jako majtek, jako sternik, jako kapitana pomocnik, jako sam kapitan wreszcie – przez całe lat dwanaście. Sam wreszcie zapomniałem. Teraz dzień taki przyszedł, że to moje niskie pochodzenie i różność naszą powiedzieć muszę. Zięciem pana nie będę, ale uczciwym sługą zostanę.”",
  "editions": [
    {
      "title": "Szary proch",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/maria-rodziewiczowna/szary-proch/9788377698709",
      "publisher": "Edipresse",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-7769-870-9",
      "pages": 224,
      "published": "2013-08-13",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/edipresse/maria-rodziewiczowna/szary-proch_978-83-7769-870-9-4435d837.jpg?v=2026-09-01%2011%3A22%3A55"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}