# Czarna ikona. Biełomor. Kanał Białomorski – dzieje, ludzie, słowa

Canonical: https://www.kolczanksiazek.pl/marian-sworzen/czarna-ikona-bielomor-kanal-bialomorski-dzieje-ludzie-slowa

![Czarna ikona. Biełomor. Kanał Białomorski – dzieje, ludzie, słowa](https://quivercdn.com/covers/sic/marian-sworzen/czarna-ikona-bielomor-kanal-bialomorski-dzieje-ludzie-slowa_978-83-6545-911-4-f3b3037b.jpg?v=2026-09-03%2010%3A40%3A12)

- Autorzy: [Marian Sworzeń](https://www.kolczanksiazek.pl/marian-sworzen)
- Język: pl_PL
- Data wydania: 2017-11-09

## Opis

Punktem wyjścia Czarnej ikony jest rejs sowieckich pisarzy po Kanale Białomorskim, zorganizowany przez GPU latem 1933 roku, oraz książka pt. Kanał Białomorsko-Bałtycki imienia Stalina. Historia budowy 1931-1934, która ukazała się niedługo potem. To kolektywne dzieło – efekt symbiozy nagana z piórem – autor sumiennie relacjonuje i zderza z prawdziwym obrazem prowadzonej w łagrach pieriekowki dusz, który może budzić grozę. Marian Sworzeń podjął się zadania, jakiego nie wykonał nikt przed nim ani w Polsce, ani w Rosji: odszukał w źródłach niemal wszystkich uczestników niesławnego rejsu i skrupulatnie spisał ich personalia, przeciwdziałając w ten sposób widocznej tendencji do zacierania śladów tamtej eskapady w zbiorowej pamięci. W szeregu nieświętych żywotów spotykamy pisarzy znanych (Gorki, Jasieński, Katajew, Szkłowski, Tołstoj, Zoszczenko),mniej popularnych i całkiem zapomnianych. Osobną część wypełniają sylwetki twórców, którzy po Kanale wprawdzie płynęli, ale później nie zostali zatrudnieni przy pisaniu wspólnej książki i dlatego pamięć o ich uczestnictwie w czekistowskim przedsięwzięciu zatarła się jeszcze bardziej. Większość z nich jest w Polsce mało znana, ale są wśród nich także autorzy cenieni i wydawani (Babel, Leonow, Pilniak). Czytelnik pozna też twórców, których dzieła współtworzyły oficjalną legendę Biełomoru (Lemberg, Pogodin, Rodczenko). Ujrzy Priszwina, piewcę przedrewolucyjnej Karelii, i Oleszę, rzeczywistego twórcę terminu „ inżynierowie dusz”. Spotka się też – w kontekście Kanału – z innymi pisarzami tamtego czasu (Bułhakow, Mandelsztam). Najważniejszymi bohaterami książki pozostają jednak więźniowie białomorskiego łagru: Ancifierow, Danzas, Helmersen, Lichaczow, Łosiewowie, Meyer, Sołoniewicz, Tieplicki i Witkowski. Autor rozmawia z ich „ wysokimi cieniami”, które napotkał na swej drodze, gdy latem 2013 roku wyprawił się do Miedwieżjegorska, dawnej stolicy Biełbałtłagu. Dzięki temu Czarna ikona jest też pochwałą ludzkiej godności i duchowej niepodległości w niewyobrażalnie trudnych warunkach.

## Wydania

### Czarna ikona. Biełomor. Kanał Białomorski – dzieje, ludzie, słowa

- Wydawnictwo: Sic!
- ISBN: 978-83-6545-911-4
- Liczba stron: 704
- Data wydania: 2017-11-09
- Język: pl_PL