{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Wierzchowiny 1945: fakty i mity, współczesne dyskursy historyczne i spory interpretacyjne o sprawstwo zbrodni i Narodowe Siły Zbrojne",
  "subtitle": null,
  "slug": "wierzchowiny-1945-fakty-i-mity-wspolczesne-dyskursy-historyczne-i-spory-interpretacyjne-o-sprawstwo-zbrodni-i-narodowe-sily-zbrojne",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/mariusz-zajac/wierzchowiny-1945-fakty-i-mity-wspolczesne-dyskursy-historyczne-i-spory-interpretacyjne-o-sprawstwo-zbrodni-i-narodowe-sily-zbrojne",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/mariusz-zajac/wierzchowiny-1945-fakty-i-mity-wspolczesne-dyskursy-historyczne-i-spory-interpretacyjne-o-sprawstwo-zbrodni-i-narodowe-sily-zbrojne.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/mariusz-zajac/wierzchowiny-1945-fakty-i-mity-wspolczesne-dyskursy-historyczne-i-spory-interpretacyjne-o-sprawstwo-zbrodni-i-narodowe-sily-zbrojne.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Mariusz Zając",
      "slug": "mariusz-zajac",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/mariusz-zajac"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2023-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/instytut-studiow-politycznych-pan/mariusz-zajac/wierzchowiny-1945-fakty-i-mity-wspolczesne-dyskursy-historyczne-i-spory-interpretacyjne-o-sprawstwo-zbrodni-i-narodowe_978-83-6681-940-5-5aa310e5.jpg?v=2026-09-05%2015%3A10%3A05",
  "description": "Książka Mariusza Zajączkowskiego „ Wierzchowiny 1945” jest próbą rekonstrukcji tego, co wydarzyło się 6 czerwca 1945 r. we wsi Wierzchowiny. Ma również na celu przybliżenie sporu toczącego się między historykami już od trzech dekad, jego podłoża i oddźwięku społecznego. Niniejsze opracowanie stanowi w istocie zwieńczenie kilkunastoletnich badań dotyczących tego zagadnienia. Temat ten wydaje się dość ważny zarówno w dyskursie wewnątrzpolskim jak i polsko-ukraińskim o wspólnej trudnej przeszłości. Mimo upływu trzydziestu lat spory oto co w istocie wydarzyło się w Wierzchowinach wiosną 1945 r. nie tylko trwają, ale – jak się wydaje – w ostatnich latach przybrały na sile. Toczą się nie tylko o bezsporne ustalenie sprawców tej zbrodni czy ostateczną liczbę jej ofiar, ale przede wszystkim o prawdę historyczną na temat jednej z wielu tragicznych kart w relacjach polsko-ukraińskich w latach czterdziestych ubiegłego wieku. Monografie, które dotychczas ukazały się na ten temat, nie wyjaśniły w sposób poprawny metodologicznie motywów sprawstwa i odpowiedzialności za nią. Przeciwnie – raczej roznieciły spory o to, która z formacji polskiego podziemia oraz z jakich motywów zabiła mieszkańców wsi. W warstwie faktograficznej zamysłem autora jest ukazanie złożoności relacji polsko-ukraińskich w powiatach Chełm, Hrubieszów, Lubartów i Krasnystaw w okresie od sierpnia 1944 r. do maja 1945 r., a więc genezy wydarzenia będącego głównym tematem opracowania. Bazę źródłową stanowi niepublikowany dotąd rejestr mieszkańców wsi i majątku Wierzchowiny, a także Wesołówki Wierzchowińskiej, przechowywany dzisiaj w Archiwum Gminnym w Siennicy Różanej. Uzupełniają go materiały archiwalne ocalonych mieszkańców Wierzchowin, oraz akta procesowe, śledcze i akta spraw rehabilitacyjnych byłych partyzantów zgrupowania kpt. „ Szarego”. Książka Mariusza Zajączkowskiego „ Wierzchowiny 1945: fakty i mity, współczesne dyskursy historyczne i spory interpretacyjne o sprawstwo zbrodni i Narodowe Siły Zbrojne” stanowi całościowe ujęcie problematyki zbrodni popełnionej 6 czerwca 1945 r. na ukraińskich mieszkańcach wsi Wierzchowiny na Lubelszczyźnie. Jest głosem w dyskusji nad historiografią powojennego podziemia antykomunistycznego w Polsce i miejscem jego nacjonalistycznego nurtu (NSZ i NZW) w polskiej pamięci narodowej. Czytelnik dostaje do rąk opracowanie, które stanowi omówienie dotychczasowej literatury przedmiotu i rozszerza wiedzę faktograficzną na temat mordu wierzchowińskiego. Praca jest ważnym głosem w dyskusji na temat miejsca „ żołnierzy wyklętych” w pamięci zbiorowej Polaków; w tym prawicowego odłamu polskiego podziemia, jakim były Narodowe Siły Zbrojne. Książka dotyka też kwestii zasadniczych dla badacza dziejów najnowszych, tj. warsztatu naukowego, etyki i etosu historyka. Autor wychodzi poza strefę historii wydarzeniowej i krytyki źródeł, wkraczając w obszary metodologii badań i historii historiografii oraz analizy dyskursu medialnego i języka filmowego.",
  "editions": [
    {
      "title": "Wierzchowiny 1945: fakty i mity, współczesne dyskursy historyczne i spory interpretacyjne o sprawstwo zbrodni i Narodowe Siły Zbrojne",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/mariusz-zajac/wierzchowiny-1945-fakty-i-mity-wspolczesne-dyskursy-historyczne-i-spory-interpretacyjne-o-sprawstwo-zbrodni-i-narodowe-sily-zbrojne/9788366819405",
      "publisher": "Instytut Studiów Politycznych PAN",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-6681-940-5",
      "pages": 316,
      "published": "2023-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/instytut-studiow-politycznych-pan/mariusz-zajac/wierzchowiny-1945-fakty-i-mity-wspolczesne-dyskursy-historyczne-i-spory-interpretacyjne-o-sprawstwo-zbrodni-i-narodowe_978-83-6681-940-5-5aa310e5.jpg?v=2026-09-05%2015%3A10%3A05"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}