Ludwik Rajchman. Życie w służbie ludzkości

Kilka słów o... Któż w mniejszym stopniu niż urzędnik organizacji międzynarodowych może uchodzić za bohatera? A jednak. W biografii Ludwika Rajchmana Marta Balińska kreśli portret bohatera naszych czasów. Prekursor interwencji humanitarnej, obrońca skolonizowanych narodów, zdolny zarówno do tajnej dyplomacji, jak i do walki z epidemiami, Rajchman urodził się w 1881 r. w Warszawie w rodzinie żydowskiej inteligencji, której członkowie byli polskimi patriotami i socjalistami. Studiował medycynę, angażował się w antycarską działalność. W 1921 r., dzięki swym wyjątkowym zaletom i zdolnościom, został szefem Sekcji Higieny Ligi Narodów. Pełniąc tę funkcję, zwalcza tyfus w Europie Środkowej i Wschodniej, pomaga w organizowaniu opieki zdrowotnej w ZSRR i działa na rzecz włączania Niemiec do instancji międzynarodowych. Źle widziany w konserwatywnych kręgach dyplomatycznych, przedmiot niechęci reżimów faszystowskich, ten Polak demokrata, internacjonalista, ściągnie na siebie również wrogość środowisk europejskich kolonialistów, organizując pomoc dla nacjonalistycznych Chin po napaści Japonii. W 1945 r. inspiruje utworzenie Światowej Organizacji Zdrowia, nieco później występuje z wnioskiem o utworzenie UNICEF-u i zostaje jego pierwszym przewodniczącym. Jako człowiek o głęboko postępowych poglądach, a przeciwny wszelkim dogmatom, będzie musiał uciekać ze Stanów Zjednoczonych przed knowaniami maccartyzmu; w bloku sowieckim szybko jednak stanie się przedmiotem nieufności, która oddali go od drogiej mu Polski. Umiera we Francji w 1965 r. Śledząc to burzliwe życie, wchodzimy za kulisy najważniejszych epizodów XX w.: utworzenie Ligi Narodów, wojna domowa i głód w Rosji, rozgrywki mocarstw w okresie międzywojennym , tragiczne losy Polski, nasilanie się antysemityzmu, walki i starcia polityczne w Chinach, zawiłości zimnej wojny. Opierając się na dokumentach z rodzinnego archiwum i na źródłach dokumentalnych rozproszonych w dwunastu krajach, autorka znakomicie odtwarza niezwykłą drogę życiową człowieka, który niewątpliwie był nie tylko pierwszym „ lekarzem bez granic”, ale też wielką postacią, intelektualistą obdarzonym, jak powiedział jego przyjaciel Jean Monnet, wyjątkowym „ poczuciem tego, co uniwersalne”.