# Niedotlenienie. Opowieść o naszych niemieckich babkach

Canonical: https://www.kolczanksiazek.pl/marta-hozewska/niedotlenienie-opowiesc-o-naszych-niemieckich-babkach/9788384692462

Wersja JSON (te same dane): https://www.kolczanksiazek.pl/marta-hozewska/niedotlenienie-opowiesc-o-naszych-niemieckich-babkach/9788384692462.json

![Niedotlenienie. Opowieść o naszych niemieckich babkach](https://quivercdn.com/covers/literanova/marta-hozewska/niedotlenienie-opowiesc-o-naszych-niemieckich-babkach_978-83-8469-246-2-823c9f89.webp?v=2026-11-12%2006%3A36%3A15)

- Książka: [Niedotlenienie. Opowieść o naszych niemieckich babkach](https://www.kolczanksiazek.pl/marta-hozewska/niedotlenienie-opowiesc-o-naszych-niemieckich-babkach) ([Niedotlenienie. Opowieść o naszych niemieckich babkach.md](https://www.kolczanksiazek.pl/marta-hozewska/niedotlenienie-opowiesc-o-naszych-niemieckich-babkach.md))
- Autorzy: [Marta Hożewska](https://www.kolczanksiazek.pl/marta-hozewska)
- Wydawnictwo: literanova
- Medium: ebook
- ISBN: 978-83-8469-246-2
- Data wydania: 2026-10-22
- Język: pl_PL
- Oprawa: E-book

## Opis

Jak żyć w domu, który nagle staje się obcy? Choć wcale się nie przeprowadziły, z dnia na dzień zmieniły adres: z Hauptstrasse na ulicę 1 Maja. Ich nazwiska zostały spolszczone, a na życie mogły od teraz zarabiać wyłącznie najprostszą pracą – bo kto w nowej rzeczywistości chciałby zatrudnić Niemkę? Po wojnie Wałbrzych stał się wielokulturowym tyglem: mieszkali tu Polacy, Niemcy, Ukraińcy, Żydzi i Grecy. I choć wspólnie mieli tworzyć nową rzeczywistość Ziem Odzyskanych, ich dni upływały w cieniu wojennej traumyAby zyskać szansę na normalne życie, Lin, Ruth i Anna – przedstawicielki trzech pokoleń rdzennych mieszkanek Dolnego Śląska – musiały ukryć, kim naprawdę są. Jeszcze wiele lat później najmłodsza z nich ćwiczyła przed lustrem poprawną wymowę „ r”, żeby nikt w szkole nie nazwał jej „ szwabką”. Marta Hożewska odkrywa niewygodną, przemilczaną historię Niemców na Dolnym Śląsku. Z reporterskim zacięciem opisuje losy ludzi skazanych na cichą walkę o przetrwanie. Jak propaganda i poczucie winy wpływały na kształtującą się tożsamość? Ile lat musi minąć, by wreszcie dało się swobodnie odetchnąć? „ Niedotlenienie” to poruszający reportaż o życiu, które nie pozwala złapać oddechu, a także zapis osobistych lęków i wstydu przekazywanych z pokolenia na pokolenie. Co tak naprawdę nas określa? Kraj pochodzenia przodków czy miasto, do którego nasi dziadkowie trafili po wojnie, często zupełnie przypadkiem? A może pochodzimy z dwóch miejsc jednocześnie? Autorka z ogromną czułością dla swoich bohaterów stara się znaleźć odpowiedzi na te pytania. Choć jest to przede wszystkim opowieść o Wałbrzychu i jego niemieckich mieszkańcach, każdy potomek ludzi, którzy osiedlili się na tak zwanych Ziemiach Odzyskanych, odnajdzie w niej cząstkę własnej historii. Bardzo polecam! – MAGDALENA GRZEBAŁKOWSKA Niedotlenienie to poniemiecki kredens tułacz – z szuflad i skrytek wystają tradycje i akcenty, pejzaże przeszłości i mapy emocji. Wstyd za babkę, której „ szwabskie r” dźwięczy zbyt wyraźnie, za dziadka Ukraińca traktowanego jak psa z czarnym podniebieniem, za wuja „ kacapa”, co przyszedł ze Wschodu. To opowieść o ludziach przesadzonych, poharatanych, którzy jednak tak jak drzewa wypuszczają nowe pędy. Jesteśmy jak te pędy– wielokulturowi, wbrew PRL-owskiej propagandzie, współczesnemu nacjonalizmowi i eksploatowaniu słowiańskości bez opamiętania. Porywająca historia o nas samych. – GRAŻYNA PLEBANEK Powojenny Wałbrzych to palimpsest, miasto w tranzycie. Albo miasto zbiegu – decyzji, losów, ścieżek migracji. Trudno nie współodczuwać z Liną, Ruth i Anną i niemieckimi rodzinami, którym nagle zabrano prawo do domu i języka. Hożewska uważnie i wrażliwie przygląda się temu, jak wysoki jest koszt wojny – z równowagi wytrącane są całe pokolenia, które potem przez dekady obijają się o miasta, języki i relacje. Nikt już nie jest u siebie. W dobie kryzysów migracyjnych książka ta przypomina, że jeśli nasza trudna historia może nas czegoś nauczyć, to empatii wobec każdej tragedii utraty domu. – KAROLINA SULEJ * Marta Hożewska (ur. 1962) – pisarka, tłumaczka. Autorka książek „ Szew za igłą” i „ Miejsce życzliwe. Rzecz o Targu pod Młynem Sułkowice”. Przełożyła z języka bułgarskiego „ Powieść naturalną” Georgiego Gospodinowa. Publikowała w „ Odrze”, „ Frazie”, „ Kwartalniku Literackim Wyspa”. Pochodzi z Wałbrzycha. Mieszka we Wrocławiu. Reportaż „ Niedotlenienie. Opowieść o naszych niemieckich babkach” powstał z potrzeby oddania głosu tym, które nigdy go nie miały. Marta Hożewska, potomkini Kresowiaków przesiedlonych na Dolny Śląsk, opowiada w nim o losach niemieckiej rodziny dziewczyny, z którą przed laty chodziła do jednej szkoły.