{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Ostatni gasi światło",
  "subtitle": null,
  "slug": "ostatni-gasi-swiatlo",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/marta-madejska/ostatni-gasi-swiatlo",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/marta-madejska/ostatni-gasi-swiatlo.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/marta-madejska/ostatni-gasi-swiatlo.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Marta Madejska",
      "slug": "marta-madejska",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/marta-madejska"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2025-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/czarne/marta-madejska/ostatni-gasi-swiatlo_978-83-8396-199-6.png?v=2026-04-01%2012%3A16%3A31",
  "description": "Czy jest jeszcze coś, czego nie słyszeliśmy o transformacji? Marta Madejska udowadnia, że tak. Sięga do nieoczywistych źródeł: starych numerów „ Przyjaciółki”, taśm magnetofonowych obiecujących biznesowy sukces i duchowe uzdrowienie, zapomnianych odcinków Polskiej Kroniki Filmowej. Jedzie do Nowej Soli, którą po zapaści przemysłu uratowały krasnale. Szuka zaginionych archiwów, sprawdza, jakie związek z dawnymi zakładami pracy miała kobieca piłka nożna i co razem z gruntami po fabrykach przejęli deweloperzy, którzy stawiają w tych miejscach kolejne „ zdroje” i „ zielone zakątki”. Historie pracownic zlikwidowanych zakładów układają się w polifoniczną opowieść o znikaniu przyfabrycznej infrastruktury: żłobków, bibliotek, przychodni, domów kultury, ośrodków wczasowych. Są to zarazem przypowieści o utracie tego, co w życiu najważniejsze – międzyludzkich więzi, zdrowia, poczucia wspólnoty i bezpieczeństwa. Transformacja nie jest dla autorki punktem wyjścia jedynie do dyskusji politycznych, interwencji społecznych czy nostalgicznych wspomnień. W swojej książce próbuje ocalić od zapomnienia całą złożoną siatkę relacji i wartości, której gwałtowne rozerwanie po roku 1989 dla wielu osób oznaczało po prostu koniec świata. Podobnie jak wiele bohaterek i bohaterów mojej książki mam wrażenie, że mój żal po stracie wszystkiego, co zniknęło z naszej rzeczywistości, nie ma szansy wybrzmieć. Wielokrotnie wątpiłam, czy jest sens spisywać o tym historie w czasie, kiedy blisko polskiej granicy trwa wojna, kiedy zalewają nas rozmaite i nieuchronne skutki zmian zachodzących od dziesięcioleci. Ale może właśnie jest to ostatni ku temu dobry moment? Fragment książki",
  "editions": [
    {
      "title": "Ostatni gasi światło",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/marta-madejska/ostatni-gasi-swiatlo/9788383961996",
      "publisher": "czarne",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-8396-199-6",
      "pages": 312,
      "published": "2025-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/czarne/marta-madejska/ostatni-gasi-swiatlo_978-83-8396-199-6.png?v=2026-04-01%2012%3A16%3A31"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}