Puls sztuki: Około wybranych zagadnień sztuki współczesnej

Widoczny na okładce niniejszej książki „ Espectador” (2006) argentyńskiego artysty Leóna Ferrari przypomina różową organiczną masę, obdarzoną wieloma oczami zwróconymi we wszystkie strony – mimo iż przykuty do własnego miejsca i uwarunkowany określonymi okolicznościami, bacznie obserwuje sytuację dookoła, wpatruje się, penetrując przestrzeń wzrokiem i dzięki temu „ wykraczając” poza siebie. Ze względu na ową czujność spojrzenia i jego zwielokrotnienie chciałabym widzieć w tej postaci moje alter ego. Jako historyk i krytyk sztuki staram się wnikliwie przyglądać zjawiskom ze świata sztuki współczesnej, mierzyć jej puls i bez uprzedzeń opisywać to, co mnie osobiście zaintryguje, dotknie, nakłuje moją świadomość i emocje. Ślady tych fascynacji odciskają się w zamieszczonych tutaj tekstach z lat 2002-2009, cechujących się dużą różnorodnością, zarówno pod względem formy, rozległości, jak i podejmowanej tematyki. Owa rozmaitość pozwala uniknąć próby budowania syntez i podsumowań, które byłyby przedwczesne, a otwiera drogę do przyglądania się sztuce współczesnej z ciągłą świadomością jej (nie)uchwytności. Chodzi więc raczej o dotykanie wybranych fenomenów współczesnej sceny artystycznej niż o ambicję stworzenia jej pełnego, określonego obrazu. Sztuka XX wieku zdecydowanie zaktywizowała odbiorcę i dała mu uprawnienia do współtworzenia dzieła – analogicznie rzecz się ma z niniejszą publikacją, która oczekuje od czytelnika inicjatywy i poszukiwania w niej własnych ścieżek. Podział na pięć rozdziałów jest bowiem jedynie propozycją, którą można zaakceptować lub zanegować, podążając za własnym instynktem, motywowanym innymi niż moja rodzajami ciekawości. Każde oko „ Espectadora” widzi przecież pod nieco innym kątem… Marta Smolińska Książka Marty Smolińskiej stanowi uporządkowany według różnorodnych kluczy, przez samą Autorkę, zbiór publikowanych tekstów (jako wstępy w katalogach, recenzje wystaw m. in. w „ Artluku” czy „ Arteonie”…). „ Puls sztuki” można czytać na wiele sposobów i traktować nie tylko jako źródło cennych informacji, ale także swego rodzaju przewodnik po sztuce współczesnej. Ta nasycona treścią, interesująca publikacja jest rzetelnym dokumentem swojej epoki i jednocześnie żywą, wyrazistą opowieścią, bowiem Marta Smolińska będąc badaczką, jest też krytyczką, mającą odwagę zajmować własne stanowisko wobec zagadnień sztuki współczesnej. Wojciech Makowiecki Marta Smolińska – historyczka i krytyczka sztuki; adiunkt w Zakładzie Historii Sztuki Nowoczesnej Katedry Historii Sztuki i Kultury UMK w Toruniu; zastępca redaktora naczelnego kwartalnika „ Artluk. Sztuka na spad”; autorka książki „ Młody Mehoffer” (Universitas, Kraków 2004); kurator wystaw sztuki współczesnej (m. in. cyklu wystaw Jana Berdyszaka w galeriach Poznania i Torunia w 2006 roku).