{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Sam ze wspomnieniami",
  "subtitle": null,
  "slug": "sam-ze-wspomnieniami",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/michail-gorbaczow/sam-ze-wspomnieniami",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/michail-gorbaczow/sam-ze-wspomnieniami.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/michail-gorbaczow/sam-ze-wspomnieniami.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Michaił Gorbaczow",
      "slug": "michail-gorbaczow",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/michail-gorbaczow"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2014-02-19",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/swiat-ksiazki/michail-gorbaczow/sam-ze-wspomnieniami_978-83-7943-243-1-8a8dccc4.jpg?v=2026-09-01%2017%3A02%3A52",
  "description": "Minął rok bez Raisy. Dziś zebraliśmy się - rodzina i najbliżsi przyjaciele - przy jej mogile, by odsłonić nagrobek, który wykonał Friedrich Sagojan. Marmurowa kolorowa płyta wygląda jak prawdziwe pole. Duże kamienie. Napis: \" Raisa Maksimowna Gorbaczowa. 5 stycznia 1932 roku - 20 września 1999 roku\". Sylwetka bardzo podobnej do Raisy młodej kobiety, która schyla się, żeby położyć na płycie polne kwiaty... Przez prawie pięćdziesiąt lat żyliśmy z Raisą razem i nigdy nie było to dla nas uciążliwe, wręcz przeciwnie, zawsze było nam ze sobą dobrze. Kochaliśmy się, ale nawet gdy byliśmy sami, nie mówiliśmy o tym zbyt dużo. Wydawało się nam, że najważniejsze jest zachowanie tego wszystkiego, co się zrodziło w czasach młodości. Rozumieliśmy się nawzajem i dbaliśmy o nasze uczucia. Po śmierci Raisy nie opuszcza mnie poczucie winy. Odtwarzając wszystko w pamięci, szukam odpowiedzi na pytanie: dlaczego stało się tak, że nie potrafiłem jej uratować? Tak pisze o swojej żonie człowiek cieszący się w świecie olbrzymim szacunkiem i popularnością, a w Rosji często oskarżany o doprowadzenie do upadku Związku Radzieckiego. Był ostatnim sekretarzem generalnym KPZR, pierwszym - i ostatnim - prezydentem ZSRR, laureatem Pokojowej Nagrody Nobla w 1990 roku. Jak pisał Dmitrij Furman: \" Z punktu widzenia archaicznej świadomości rosyjskiej Gorbaczow zbytnio wyprzedził swoje czasy. Denerwował i był niezrozumiały dla ludzi, dla nomenklatury, dla przytłaczającej większości liberalnej inteligencji\"",
  "editions": [
    {
      "title": "Sam ze wspomnieniami",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/michail-gorbaczow/sam-ze-wspomnieniami/9788379432431",
      "publisher": "Świat Książki",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-7943-243-1",
      "pages": 512,
      "published": "2014-02-19",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/swiat-ksiazki/michail-gorbaczow/sam-ze-wspomnieniami_978-83-7943-243-1-8a8dccc4.jpg?v=2026-09-01%2017%3A02%3A52"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}