Małżeństwo Józefa i Maryi w literaturze i piśmiennictwie staropolskim doby potrydenckiej

Refleksja na temat chrześcijańskiego małżeństwa rozwijała się nieprzerwanie, a uprzywilejowane miejsce zajmował w niej temat Józefa i Maryi, nazwanych później mianem Świętych Rodziców, czczonych jako oblubieńcy z Nazaretu. W epoce największego dotąd rozwoju myśli józefologicznej, ziemski towarzysz i oblubieniec Maryi Panny urósł do rangi najskuteczniejszego opiekuna zakonów żeńskich, a zarazem stróża „ łożnicy niesplamionej”. Jeżeli zatem u progu VII wieku Jan Klimak pisał w swojej „ Drabinie raju” o tzw. miłości niebiańskiej: „ Czysty jest ten, kto żądzę przebił miłością, i ogień ugasił ogniem niematerialnym”, to w katolickim piśmiennictwie potrydenckim najdoskonalszym zobrazowaniem tej idei miały być właśnie dziewiczy związek Józefa i Maryi, „ w Panieństwie najczystszy”, ale i „ w miłości najgorętszy”.