Dlaczego ateizm to urojenie. Michał Prończuk ze Wstępu Być może wielu z Was, drodzy czytelnicy, zastanawia się, w jakim celu powstała kolejna książka do apologetyki, czyli obrony wiary przed argumentami ateistów. Być może niektórzy pomyślą, że wiara nie potrzebuje argumentów, ponieważ wtedy przestaje być wiarą. Czytelnik ateistyczny może sobie pomyśleć: oto kolejna książka opisująca mity chrześcijańskiej religii. Nie będę tutaj wymieniał dziesiątków innych pytań, które mogą się pojawić, tylko od razu przejdę ad rem, czyli do rzeczy, albo inaczej – do sedna powodu, dla którego ta książka została napisana. Od 2000 lat chrześcijaństwo prowadzi wojnę o prawdę. Kiedy Jezus stał przed Piłatem, powiedział, że przyszedł dać świadectwo Prawdzie, a Piłat zapytał: „ Cóż to jest prawda?” (Ew. Jana 18,37-38). To jedno z podstawowych pytań, które zadajemy sobie codziennie: co jest prawdą i jak ją rozpoznać? Te pytania dotyczą prawd małych i prawd wielkich, jak prawda o życiu po śmierci, prawda o Bogu, o tym, kim jesteśmy i dokąd zmierzamy. Ta książka traktuje o tym, czy Prawdę lub prawdy można rozpoznać – i jak to zrobić? Dowodzi, że prawda jest możliwa do odkrycia tylko wtedy, kiedy ufamy Bogu. Nie jest to książka, która prezentuje tzw. dowody na istnienie Boga, choć takie informacje są w niej częściowo zawarte. Pozycja ta skupia się głównie na sposobach, w jakie my, ludzie, myślimy; skupia się na tym, co to jest logiczne myślenie, co to jest poprawne wnioskowanie, czy jest możliwe stwierdzenie, że coś jest lub nie jest prawdą absolutną. Wreszcie, w tej książce znajdują się odpowiedzi na pytania, a także wskazówki, jak rozpoznawać to, czy ktoś prowadzi z nami uczciwą racjonalną dyskusję, czy stosuje na nas manipulację, chwyty erystyczne lub też – czy wprost kłamie. Choć ta pozycja nie rości sobie prawa do tekstu akademickiego, to zawarłem w niej trochę odniesień do autorów zajmujących się logiką, wnioskowaniem, komunikacją społeczną. Niektóre cytaty mogą być na pierwszy rzut oka niejasne bądź trudne, dlatego też do każdego z nich dołączone jest wyjaśnienie. Czasami też czytelnik, chcący głębiej zrozumieć dane zagadnienie, będzie zmuszony szukać odpowiedzi poza tą książką. Wojna, o której wspomniałem, toczy się głównie na polu walki na słowa, walki językiem w formie mówionej, jak i pisanej. Zmagania te mają najczęściej charakter obronny, patrząc z punktu widzenia chrześcijan. Obronny z tego względu, że to głównie od chrześcijan wymaga się wyjaśnienia, dlaczego właśnie tak wierzymy. Domaganie się wytłumaczenia z naszego stanowiska spowodowane jest głównie faktem głoszenia przez Kościół Ewangelii, czyli dobrej nowiny o usprawiedliwieniu z grzechów poprzez wiarę w Jezusa Chrystusa, który zapłacił za grzechy świata. Treść Ewangelii jest na tyle intrygująca, irytująca, denerwująca, a jednocześnie ciekawa, pełna nadziei, że ludziom nieznającym Boga, a także tym, którzy nie chcą Go znać, nieodmiennie nasuwają się pytania, czy właśnie taka jest prawda, a przeciwnicy stawiają jej zarzuty. To właśnie apologetyka, a konkretnie apologeci II wieku mocno wpłynęli na zainicjowanie rozwoju teologii chrześcijańskiej. Czym jest apologetyka? Jest ona, mówiąc najogólniej, obroną czy też wytłumaczeniem się ze swojego stanowiska, np. z apologetyką spotykamy się w sądzie, choć obecnie tego słowa się tam nie używa. Słowo to pochodzi od greckiego απολογία[1] (apologia),które oznacza m. in. obronę lub odpowiedź np. na zarzuty właśnie w postępowaniu sądowym. Między innymi właśnie tacy ludzie jak Justyn Męczennik, Atenagoras z Aten czy Teofil z Antiochii byli pierwszymi znanymi nam apologetami, którzy podjęli walkę z herezjami; po nich było jeszcze wielu innych. Roger E. Olson pisze o nich tak: Wszyscy oni usiłowali bronić chrześcijaństwa w jego początkowym okresie, w obliczu niezrozumienia i prześladowań, oraz próbując zharmonizować je z grecką filozofią. Sama teologia – jako poszukiwanie ortodoksji (teologicznej poprawności) – zaczyna się wraz z pojawieniem się zagrożeń dla nauczania chrześcijańskiego ze strony zwolenników różnych herezji (…)[2]. Naszym zadaniem jako chrześcijan jest odpowiadać na te pytania i zarzuty, podobnie jak robili to chrześcijanie pierwszych wieków. Według Olsona właśnie na wzór tych pierwszych apologetów chrześcijanie w XX wieku bronili wiary przed atakami Bertranda Russela, brytyjskiego filozofa i logika[3], który wsławił się jako zajadły, ateistyczny wróg chrześcijaństwa. Apologetyka ogólnie, ale także szczególnie apologetyka chrześcijańska, jest jednym ze składników ogólnospołecznego dyskursu światopoglądowego. Należy także na wstępie wyjaśnić, czym jest dyskurs. Termin ten występuje dość często w dziedzinach związanych z teoriami komunikacji. Teun A. van Dijk pisze[4], że w skład dyskursu wchodzą: a) użycie języka, b) przekazywanie idei, c) interakcja w sytuacjach społecznych. Kościół jako całość już przez dwa tysiąclecia prowadzi dyskurs ze wszystkimi swoim przeciwnikami, wśród których są osoby reprezentujące wszystkie możliwe światopoglądy, poczynając od sceptyków, poprzez ateistów, a kończąc na heretykach chrześcijańskich. Przedmiotem analizy w dyskursie, którym będziemy się zajmowali, będą teksty wraz z ich kontekstem. Nie będą to oczywiście wszelkie teksty polemizujące ze światopoglądem chrześcijańskim, ale teksty celowo wybrane. Wybór tekstów omówię w dalszej części wstępu. Warto jeszcze dodać ciekawą i jednocześnie bardzo praktyczną definicję dyskursu, autorstwa Anny Duszak, zawartą w książce Tekst, Dyskurs, Komunikacja Międzykulturowa: Dyskurs obejmuje tu całość danego aktu komunikacji, a więc zarówno określoną werbalizację (tekst),jak i czynniki pozajęzykowe, które jej towarzyszą, tj. przede wszystkim określoną sytuację użycia oraz jej uczestników
