Książka opowiada o chłopcu Matti i jego małomównym koledze Niila, którzy wzrastają w szwedzko-fińskim miasteczku Pajala, w dzielnicy Vitula, w latach 60. Wtedy to nowoczesność wkracza na zabitą dechami prowincję, a świat przyjazny, pełen ciepła i uczuć, miesza się z brutalną, pijacką rzeczywistością, smutną i groźną. Powieść ukazuje świat widziany oczami pięcioletniego dziecka, później dorastającego chłopca, ale opowiada o nim z perspektywy człowieka dorosłego (co jakiś czas przewija się współczesny plan czasowy, w którym dowiadujemy się, że bohater pracuje jako nauczyciel na przedmieściach Sztokholmu). Narrator komentuje opisywane wydarzenia z ironią, a czasem nawet z tkliwością, i uzupełnia opowiadane historie informacjami wykraczającymi poza obszar wiedzy dziecka. W ten sposób powstaje pełny i żywy obraz skrawka ziemi, egzotycznego dla nas i niezwykłego, na którym dorastał bohater. Książka Niemiego zrobiła w Szwecji prawdziwą furorę - jej nakład osiągnął ponad 500 000 egzemplarzy - i stała się ogromnym wydarzeniem kulturalnym. Od pewnego czasu miasteczko Pajala przeżywa najazd turystów, którzy przyjeżdżają, aby zobaczyć miejsca opisane w powieści.