Ponad nasze siły. Czesi, Żydzi i Niemcy. Wybór publicystyki z lat 1937-1939

Przez lata pisano o niej, jakby była tylko cieniem mężczyzn, najważniejszych w jej życiu. Dla jednych - latawica, zamknięta przez rodzonego ojca, znanego praskiego dentystę, w domu wariatów. Dla innych - naiwna kobietka, zdradzana przez rozpustnego męża Ernsta Polaka (nazywanego literatem bez dzieła). Dla cudzoziemców - muza Franza Kafki. Dla rodaków - matka Jany Černej - femme fatale czeskiego undergroundu. Dziś, także dla nas, może być wreszcie tym, kim sama się czuła, - dziennikarką. Jej reportaże z lat 1937-1939 to niezwykła kronika tragicznych wypadków, które stały się udziałem Czechów, Niemców i Żydów w przededniu II wojny światowej. Za swoje świadectwo zapłaciła najwyższą cenę - uwięziona jesienią 1939 roku, zginęła tuż przed końcem wojny w hitlerowskim obozie koncentracyjnym w Ravensbrück. Milena Jesenská. (Aleksander Kaczorowski)