{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "I rak ryba",
  "subtitle": null,
  "slug": "i-rak-ryba",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/monika-milewska/i-rak-ryba",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/monika-milewska/i-rak-ryba.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/monika-milewska/i-rak-ryba.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Monika Milewska",
      "slug": "monika-milewska",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/monika-milewska"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2024-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/czarne/monika-milewska/i-rak-ryba_978-83-8191-989-0.png?v=2026-04-01%2010%3A58%3A07",
  "description": "W PRL-u wszystko miało wymiar polityczny – od czerwonych krawatów po coca-colę i szynkę. Nic dziwnego, że władze Polski Ludowej do swej polityki i propagandy postanowiły wprząc również zwierzęta. Stonka, żubroń i kryl – z pozoru dzieli je wszystko: wielkość, tryb życia, pochodzenie, środowisko naturalne, a nawet rola, jaką odgrywają w gospodarce i ludzkiej wyobraźni. Żerujący na kartofliskach żuk, krzyżówka krowy z żubrem i mały antarktyczny raczek zostały jednak sprytnie wykorzystane do zbudowania mitycznej opowieści o sile i dobrobycie – stonką straszono i mobilizowano społeczeństwo, żubroń i kryl miały być nadzieją na półki pełne taniej i zdrowej żywności. Apogeum popularności każdego przypadło na inną dekadę: stonka kojarzy się dziś ze stalinowskimi kronikami filmowymi, o eksperymentach nad żubroniem mówiło się entuzjastycznie już za czasów Gomułki, kryl to ukochane dziecko gierkowskiej propagandy sukcesu. Lata osiemdziesiąte zaś to stopniowy schyłek iluzji związanych z socjalistyczną „ superżywnością”. PRL coraz częściej staje się przestrzenią nowych interpretacji i kulturowych rozrachunków. Monika Milewska proponuje nowatorskie odczytanie historii powojennej Polski. I rak ryba to nie tylko fascynująca podróż przez kolejne polityczne ekosystemy: od pola kartofli przez Puszczę Białowieską aż po lody Antarktyki. To także opowieść o całej epoce – jej absurdach, paradoksach i niespełnionych obietnicach.",
  "editions": [
    {
      "title": "I rak ryba",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/monika-milewska/i-rak-ryba/9788381919890",
      "publisher": "czarne",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-8191-989-0",
      "pages": 256,
      "published": "2024-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/czarne/monika-milewska/i-rak-ryba_978-83-8191-989-0.png?v=2026-04-01%2010%3A58%3A07"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}