{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Improwizować należy według planu",
  "subtitle": null,
  "slug": "improwizowac-nalezy-wedlug-planu",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/monika-prylinska/improwizowac-nalezy-wedlug-planu",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/monika-prylinska/improwizowac-nalezy-wedlug-planu.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/monika-prylinska/improwizowac-nalezy-wedlug-planu.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Monika Prylińska",
      "slug": "monika-prylinska",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/monika-prylinska"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2020-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/macondo/monika-prylinska/improwizowac-nalezy-wedlug-planu_978-83-9583-188-1-8030b37c.jpg?v=2026-09-04%2013%3A36%3A17",
  "description": "Tekst Moniki Prylińskiej \" Improwizować należy według planu\" jest krótką, współczesną powieścią obyczajowo-psychologiczną, w której autorka rozwija dwa główne tematy, jeden mało obecny w rodzimej prozie, czyli dotyczący szeroko pojętej branży turystycznej, drugi zaś wykorzystywany przez prozaików bardzo często, czyli problem pokomplikowanych układów rodzinnych czy – dokładniej – toksycznych związków rodzinnych. Połączenie tych dwóch sfer tematycznych wzajemnie je wzmocniło, sprawiając, że powstał tekst oryginalny i – by tak rzec – świeży. Fabuła Improwizacji według planu ma strukturę dwuwątkową. Na jeden z nich składają się historie Jadwigi, głównej bohaterki powieści, która jest przewodniczką turystyczną specjalizującą się w oprowadzaniu wycieczek i turystów indywidualnych po Krakowie, przybliżające co bardziej malowniczych, oryginalnych bądź zapadających w pamięć turystów, z którymi dane było bohaterce się spotkać. Część z nich ma charakter humorystyczny albo wręcz groteskowy i ukazuje wszelkiej maści turystów-dziwaków (Turysta technologiczny czy Turystka mimoza). Ukazywani są również ludzie, z którymi Jadwiga bardzo szybko łapie dobry kontakt i którzy stają się ważnymi ludźmi w jej życiu (na przykład rozdział Turysta przyjaciel). W drugim wątku Prylińska ukazuje perypetie rodzinne bohaterki. Jadwiga ma męża i małą córkę, próbuje jak najlepiej łączyć pracę, która jest jej życiową pasją, z prozaicznymi obowiązkami matki i żony. Z czasem czuje coraz większą opresyjność relacji rodzinnych, w które jest uwikłana. Nie chce realizować tradycyjnego modelu rodziny, coraz bardziej burzy się przeciwko schematycznym rolom kobiety-matki oraz kobiety-żony, które wbrew woli bohaterki próbuje narzucić jej dominująca matka. Jadwiga z biegiem czasu coraz bardziej dusi się w rodzinnym układzie, czuje, że traci samą siebie, stając się kobietą, jaką nigdy być nie chciała. Co zmusza ją do podjęcia trudnej decyzji: być sobą, czy zatracić siebie, by wywiązywać się z narzuconych jej obowiązków. Bardzo ciekawie wygląda w powieście Prylińskiej kontrast między naturą relacji interpersonalnych Jadwigi w obu, równolegle prowadzonych wątkach. Jako przewodniczka bohaterka jest przebojowa i asertywna, jednak w zderzeniu z opresyjnością tradycyjnej rodziny staje się słaba, niepewna i w gruncie rzeczy bezradna. Takie ustawienie głównej bohaterki Improwizacji według planu sprawia, że jej portret psychologiczny jest pogłębiony i zwyczajnie ciekawy. Wbrew pozorom tworzenie prozy obyczajowo-psychologicznej nie jest łatwe, ponieważ trudno jest autorowi wyłamać się z mocno utrwalonych w obecnie tworzonej prozie schematów tego podgatunku powieściowego. Prylińskiej bez wątpienia ta sztuka się udała. Autorka ma dużą umiejętność przekładania emocji i przemyśleń bohaterki na plastyczne, przekonujące sceny. Płynne prowadzenie dialogów – naturalnych i wyzbytych zbytniego gadulstwa - sprawia, że kolejne sceny przykuwają uwagę czytelnika. Przy tym Prylińska unika, nawet pisząc o tak już mocno ogranym w prozie temacie jak toksyczne relacje rodzinne, oczywistości i wyrazistych klisz tak w konstrukcji poszczególnych bohaterów, jak i w przedstawianiu ich losów. Warta podkreślenia jest też zmienność trybu narracji w powieści Prylińskiej, która w wątku „ turystyczny” oparta jest przede wszystkim na dialogach, zaś w wątku „ rodzinnym” – ciągach stopniowo wprowadzanych retrospekcji. Świadczy to o sporych już umiejętnościach pisarskich autorki.",
  "editions": [
    {
      "title": "Improwizować należy według planu",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/monika-prylinska/improwizowac-nalezy-wedlug-planu/9788395831881",
      "publisher": "MACONDO",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-9583-188-1",
      "pages": 157,
      "published": "2020-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/macondo/monika-prylinska/improwizowac-nalezy-wedlug-planu_978-83-9583-188-1-8030b37c.jpg?v=2026-09-04%2013%3A36%3A17"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}