{
  "type": "edition",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Jerzozwierz. Portrety i autoportrety Jerzego Lewczyńskiego",
  "subtitle": null,
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/olga-ptak/jerzozwierz-portrety-i-autoportrety-jerzego-lewczynskiego/9788389856494",
  "publisher": "Muzeum w Gliwicach",
  "publisher_series": [],
  "translators": [],
  "medium": "paper",
  "duration_seconds": null,
  "narrators": [],
  "illustrators": [],
  "cover_artists": [],
  "isbn": "978-83-8985-649-4",
  "pages": 138,
  "published": "2012-11-28",
  "language": "pl_PL",
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/muzeum-w-gliwicach/olga-ptak/jerzozwierz-portrety-i-autoportrety-jerzego-lewczynskiego_978-83-8985-649-4-9d804b50.jpg?v=2026-09-01%2001%3A27%3A23",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/olga-ptak/jerzozwierz-portrety-i-autoportrety-jerzego-lewczynskiego/9788389856494.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/olga-ptak/jerzozwierz-portrety-i-autoportrety-jerzego-lewczynskiego/9788389856494.md",
  "binding": "Softcover",
  "description": "Pani o mnie myśli: „ ten stary idiota”, ja o pani: „ ta młoda dzierlatka”… Możemy sobie tak myśleć, ale powinniśmy znaleźć w tych dwóch przeciwstawnych określeniach coś wspólnego” – ta myśl przez kilka miesięcy towarzyszyła spotkaniom autorki z Jerzym Lewczyńskim, którego historycy sztuki określają jako „ najwybitniejszego żyjącego polskiego fotografa” lub „ jednego z najwybitniejszych polskich fotografów w historii”, a także jako „ wybitnego awangardystę”. Nic w tym dziwnego ani przesadnego, bo to właśnie dzięki niemu oblicze polskiej fotografii uległo licznym zmianom. Książka zawiera zapisy rozmów z fotografem, liczne anegdoty i wspomnienia z nim związane, kilkanaście autoportretów oraz arcyciekawe i nigdy dotąd nie publikowane fragmenty listów, jakie malarz Zdzisław Beksiński przez prawie pół wieku pisał do swojego przyjaciela. Każdy z tych elementów (zgodnie z podtytułem książki: „ Portrety i autoportrety Jerzego Lewczyńskiego”) jest wprawką do portretu nestora polskiej fotografii, próbą dotarcia do prawdy o tym niezwykłym człowieku. Autorka – idąc za radą bohatera książki – szuka jej wśród rzeczy niepozornych i pomijanych, gdyż – jak mawia Lewczyński – stare buty i podarta koszula mówią o człowieku więcej niż tysiące napisanych na jego temat książek. „ Jerzozwierz” nie jest suchą krytyczną rozprawą, ani próbą analizy twórczości cenionego artysty. To raczej swobodna, pełna słodko-kwaśnego humoru opowieść o spotkaniu dwojga ludzi, którzy patrzą na rzeczywistość z odmiennych perspektyw, inaczej rozumieją upływ czasu, kierują się innymi zasadami. Lecz jednocześnie, mimo dzielącej ich dużej różnicy wieku, mają na siebie wpływ, prowokują się i inspirują. Rozmawiają więc o dziwności świata i ludzi, która – jak mówi Lewczyński – jest sprawą dojmującą, a opiera się właśnie na roli przypadku − w jakiej kolejności czegoś doświadczamy, z czym to zestawiamy, porównujemy. Tak wygląda całe nasze życie. Może się kiedyś przekonamy, jak to jest z tym przypadkiem, może po śmierci ktoś nam wyjaśni, jak to wszystko powinniśmy rozumieć. Żyjemy w karawanie dziwności i czasem trudno się w tym odnaleźć. „ Jerzozwierz” jest opowieścią z fotografią w tle. Inaczej być nie mogło. Dla Lewczyńskiego fotografia może polepszyć ludzką egzystencję, uwznioślić naszą obecność w świecie i pomóc wiele rzeczy zrozumieć. Lewczyński nie zgadza się z przekonaniem Beksińskiego wyrażonym w jednym z przytoczonych w książce listów o tym, że (…) fotografia jako taka nie może być sztuką i to leży w samej jej istocie. W ogóle zamiar wykonania artystycznego zdjęcia kryje sprzeczność i jest największą bzdurą jaką można sobie wyobrazić. Zapamiętaj Jurek co Ci powiem, bo jestem dziś pod wpływem alkoholu w nastroju wieszczym. Fotografia nie jest sztuką! Pic! Gówno! Lipa! Cześć! Fragment książki: Olga Ptak: Więc jakie zdjęcia sztuką na pewno nie są? Jerzy Lewczyński: Chłopak dostaje aparat, wychodzi na pole i robi zdjęcia: drzewo, narzeczona, samochód, coś lub ktoś na tle czegoś, co jest efektowne. Jest zachwycony, że mu się udało. Ale w gruncie rzeczy przywiązuje wagę do błahych obrazków, które nie mają żadnych wartości poznawczych. Są tylko reprodukowaniem kolejnych póz, odtwarzaniem tego, co już było. Takie radosne samokopiowanie. A prawda (…) trafia w tym czasie na śmietnik. I to nie dotyczy wyłącznie fotografii, ale wszystkich zachowań społecznych. Zdjęcia szczątków, resztek więcej o człowieku mówią niż tzw. wielkie tematy. Bo wielkie tematy mają w sobie coś z banału, coś z zachodów słońca. Byłem i do dzisiaj jestem konsekwentny w moim podejściu do sztuki, dla mnie najistotniejsze są niepozorne ślady obecności ludzkiej. Zepsuty zegarek, obgryziony ołówek, kartka z życzeniami − to są dowody istnienia człowieka. Są sytuacje, w których takie pozorne głupstwa decydują o naszych wyborach, określają nas. Pociągają za sobą wiele konsekwencji. Wierzę, że zadaniem sztuki jest rejestrowanie rzeczywistości z nadzieją, że to wszystko będzie kiedyś opowiedziane. Zapisana kartka, która leży przed panią, za kilka lat będzie dowodem upływu czasu i artysta powinien (…) znaleźć sposób, żeby z pomocą przedmiotu coś powiedzieć o człowieku, opowiedzieć jakąś jego historię. © Olga Ptak Jerzozwierz Portrety i autoportrety Jerzego Lewczyńskiego 138 stron, 17 zdjęć,",
  "book": {
    "title": "Jerzozwierz. Portrety i autoportrety Jerzego Lewczyńskiego",
    "slug": "jerzozwierz-portrety-i-autoportrety-jerzego-lewczynskiego",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/olga-ptak/jerzozwierz-portrety-i-autoportrety-jerzego-lewczynskiego"
  },
  "authors": [
    {
      "name": "Olga Ptak",
      "slug": "olga-ptak",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/olga-ptak"
    }
  ]
}