{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Wychowywać i wzruszać",
  "subtitle": null,
  "slug": "wychowywac-i-wzruszac",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/olga-wrobel/wychowywac-i-wzruszac",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/olga-wrobel/wychowywac-i-wzruszac.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/olga-wrobel/wychowywac-i-wzruszac.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Olga Wróbel",
      "slug": "olga-wrobel",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/olga-wrobel"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": null,
  "genres": [
    {
      "code": "DNB",
      "heading": "Biografie"
    },
    {
      "code": "DNC",
      "heading": "Wspomnienia"
    },
    {
      "code": "DND",
      "heading": "Dzienniki, pamiętniki i listy"
    },
    {
      "code": "DNP",
      "heading": "Reportaż i dziennikarstwo śledcze"
    },
    {
      "code": "DNX",
      "heading": "Opowieści oparte na faktach"
    }
  ],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/marginesy/olga-wrobel/wychowywac-i-wzruszac_978-83-6894-400-6-7b4330ec.webp?v=2026-10-12%2002%3A23%3A07",
  "description": "Wychuchane panienki z miasta i szefowe młodocianych gangów, dziarscy harcerze i niepoprawne łobuzy, wychowankowie domów dziecka i dziewczyny z zakładów poprawczych, nastoletni detektywi i ekscentryczne młode damy. Rodzeństwa zamieniające się rolami, dzieci rozwikłujące sekrety swoich opiekunów, dziewczęta podróżujące w czasie, zapracowani rodzice stosujący zimny chów, młodzież ze wsi i z miast, z domów dostatnich i takich, w których brakuje wszystkiego. To tylko ułamek barwnego asortymentu powieści młodzieżowych z PRL-u, a poddaje go analizie wysoko wykwalifikowana w tym obszarze czytelniczka – Olga Wróbel. Prawie sto powieści z lat 1952–1988 – tych kultowych i tych zapomnianych – układa się w coś na kształt panoramy społecznej pozwalającej przyjrzeć się światu, w którym funkcjonowali ich bohaterowie. Jak wyglądały modele wychowania i rodziny? Czego oczekiwano od chłopców, a czego od dziewcząt? Jak traktowano dziecięce uczucia i szkolne problemy? Pisarki i pisarze PRL-u ochoczo brali na siebie odpowiedzialność poruszania tematów społecznych, a wbrew panującemu przekonaniu sprawne pióro niejednokrotnie pozwalało im omijać pułapki systemowej propagandy. Niezależnie od tego, czy w szkole pisaliście charakterystykę bohaterów Tego obcego, czy z rozrzewnieniem wspominacie Pana Samochodzika, czy ledwie kojarzycie Jeżycjadę, pryzmat powieści młodzieżowych pozwala przyjrzeć się temu, jacy byliśmy i z czego wyrastamy. A przy okazji dostarcza solidnej dawki absurdalnych przygód, romantycznych uniesień i autentycznych emocji młodych bohaterów. I wzruszeń, oczywiście. +++ To prawdziwy literacki rarytas! Olga Wróbel ujawnia, że powieści młodzieżowe z okresu PRL-u nigdy nie były niewinne – pozostawały uwikłane w konteksty społeczne, obyczajowe i polityczne, w marzenia i w konkretny czas. Czyta się te eseje z zapałem i fascynacją. Błyskotliwe i znakomicie napisane, oferują coś pozornie niemożliwego –- podróż w czasie. Zdradzę Państwu, że dzięki autorce mam już listę tytułów, do których wrócę i które dopiero poznam. Idę czytać dalej! prof. dr hab. Bernadetta Darska Czytać solidnie i z pełną uwagą książki absolutnie niemodne – oto wyzwanie. Tym bardziej że oprócz kilku młodzieżowych klasyków Olga Wróbel sięga po niekochane już tytuły z epoki paltocików i kałamarzy. Nie brzydzi się nawet tych ostentacyjnie dydaktycznych, a czasem wręcz propagandowych. Dlaczego? Choćby dlatego, że między wierszami skrywają sporo o tym, jak żyli i jakim przemianom ulegali Polacy i Polki w XX wieku. Uczciwa robota! Olga Drenda Olga Wróbel wykonała gigantyczną pracę: przez pryzmat prawie setki książek zbadała wątki obyczajowe i polityczne obecne w powieściach młodzieżowych z PRL-u. Osoby urodzone w latach 70. i 80. – to książka dla was! Będziecie wzruszać się do łez na sam widok okładek Bahdaja, Ożogowskiej, Niziurskiego czy Musierowicz, śmiać się w głos (bo Wróbel nie tylko edukuje, ale i rozśmiesza) i wzdychać z tęsknoty za młodzieńczą wiarą w to, że da się zmienić świat (także literaturą). Agata Napiórska Olga Wróbel prowadzi nas przez świat, którego już nie ma: szkoła w soboty, apele ku czci, kolejki po mięso i papier toaletowy. Świat analogowy i drastycznie inny od tego, w którym żyją współcześni nastolatkowie. Autorka udowadnia jednak, że dziewczyństwo i chłopactwo to doświadczenia ponadpokoleniowe, a serce i nostalgię łączy z solidną analizą socjologiczną i kulturoznawczą. dr Alicja Urbanik-Kopeć",
  "editions": [
    {
      "title": "Wychowywać i wzruszać",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/olga-wrobel/wychowywac-i-wzruszac/9788368944006",
      "publisher": "Marginesy",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-6894-400-6",
      "pages": 544,
      "published": null,
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/marginesy/olga-wrobel/wychowywac-i-wzruszac_978-83-6894-400-6-7b4330ec.webp?v=2026-10-12%2002%3A23%3A07"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}