{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Polska i jej wschodni sąsiedzi",
  "subtitle": null,
  "slug": "polska-i-jej-wschodni-sasiedzi",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/olgierd-grott/polska-i-jej-wschodni-sasiedzi",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/olgierd-grott/polska-i-jej-wschodni-sasiedzi.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/olgierd-grott/polska-i-jej-wschodni-sasiedzi.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Olgierd Grott",
      "slug": "olgierd-grott",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/olgierd-grott"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2016-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/von-borowiecky/olgierd-grott/polska-i-jej-wschodni-sasiedzi_978-83-6074-889-3-dfd3780a.jpg?v=2026-09-02%2023%3A20%3A23",
  "description": "Od schyłku średniowiecza stosunki między Polską a jej wschodnimi sąsiadami nabierały coraz większego znaczenia. Szczególnie po Unii Lubelskiej (1569r.) widać coraz większy wpływ języka i kultury polskiej na wschodnie obszary państwa. Na ziemie te napływali Polacy, a miejscowa szlachta ruska polonizowała się i przyjmowała katolicyzm. Zaczęła się także zbrojna konfrontacja z państwem moskiewskim oraz wojny kozackie. W XX wieku rewolucja bolszewicka zaczęła likwidację kresowej elity polskiej, a później także polskiego chłopstwa, opierającego się sowietyzacji. Natomiast w II RP na Kresach południowo-wschodnich zaczął się rozwijać, oparty na darwinizmie społecznym, szowinistyczny nacjonalizm ukraiński (partia OUN),a w latach II wojny światowej także UPA, który doprowadził do ludobójstwa tamtejszej ludności polskiej. Po wojnie Polska utraciła Kresy, ale pamięć o ludobójstwie, jakiego tam dokonano, nadal stanowi problem moralny i polityczny, zwłaszcza że na terenie państwa ukraińskiego rosną wpływy ideologii OUN. Niestety, nie wszystkie siły polityczne w III RP właściwie rozumieją tamtejszą sytuację, zamykając oczy na fakty nie do przyjęcia z polskiego punktu widzenia, łącznie z postulatami odebrania Polsce 19 powiatów. Jak pisze jeden z autorów, Grzegorz Mazur: \" Po odzyskaniu niepodległości przez Ukrainę w 1991r. bardzo szybko pojawiły się na porządku dziennym w społeczeństwie tego nowo powstałego państwa problemy związane z tożsamością narodową, pamięcią historyczną i tradycjami. Ukraina, poza krótkotrwałymi epizodami, nie miała w swej przeszłości tradycji istnienia silnego państwa. [...] Sprawa sformułowania państwowej polityki historycznej w tej sytuacji stawała się rzeczą konieczną/ Oprócz owej polityki historycznej kwestią istotną było podjęcie badań nad sprawami, którymi do tej pory historycy nie mogli się zajmować Wyjątek stanowiła tutaj historiografia emigracyjna [...]. Na Zachodzie byli członkowie OUN, UPA i żołnierze 14 Dywizji SS Galizien, zajmujący często eksponowane stanowiska w strukturze społecznej, prowadzili działalność apologetyczną wobec Stepana Bandery i innych przywódców oraz całego ukraińskiego ruchu nacjonalistycznego. […] Za swego rodzaju symbol można uznać tutaj działalność Sławy Stećko, która po śmierci męża Jarosława Stećki stanęła w 1986r. na czele OUN na emigracji, ale już w 1992r. powróciła na Ukrainę, gdzie założyła odwołującą się do tradycji OUN partię Kongres Ukraińskich Nacjonalistów. Od 1997r. do śmierci w marcu 2003r. sprawowała mandat do Rady Najwyższej.\" Spis treści: 1. Bogumił Grott, Olgierd Grott - Słowo wstępne 2. Bogumiłł Grott - Dwa etapy zagłady Polaków i polskości na dalszych Kresach (1917-1938) 3. Bogumił Grott - Nacjonalizm ukraiński i jego funkcja w polityce polskiej 4. Lucyna Kulińska - Prometeizm jako wielkie nieporozumienie w polityce wewnętrznej II Rzeczypospolitej 5. Aneta Dawidowicz - Ludność kresowa w myśli politycznej Stronnictwa Narodowego (do 1939 roku) 6. Maciej Strutyński - Biskup Grzegorz Chomyszyn i kwestia polsko-ukraińskiego porozumienia w II Rzeczypospolitej 7. Maciej Strutyński - Koncepcja rozwiązywania problemu kresów południowo-wschodnich RP w ujęciu Jędrzeja Giertycha 8. Olgierd Grott - Szlachta zagrodowa jako czynnik w polityce repolonizacji na Kresach Wschodnich II RP 9. Rafał Łętocha - Spadkobierca Wielkiego Księstwa. Ziemie wschodnie w twórczości Józefa Mackiewicza 10. Renata Pomarańska - Obraz martyrologii Polaków w doświadczeniach osobistych i utworach autorów literatury kresowej 11. Bartosz Koziński - Problemy implementacyjne polityki etnicznej Rządu RP na Uchodźstwie w latach 1939-1947 12. Krzysztof Cebul - Polska emigracyjna myśl polityczna (1939-1956) w obliczu rozszerzania się sowieckich wpływów w Europie. Wybrane koncepcje 13. Grzegorz Mazur - Polska wobec renesansu skrajnie nacjonalistycznych tendencji na współczesnej Ukrainie. Zarys problemu 14. Czesław Partacz - Polska a członkostwo Ukrainy w UE i NATO 15. Andrzej Zapałowski - Wyzwania dla Polski związane z rywalizacją Niemiec i Rosji o wpływy na byłych Kresach Rzeczypospolitej 16. Małgorzata Stefanowicz - Polska i Rosja wobec swoich diaspor na Litwie w latach 1990-2004 17. Krzysztof Karczewski, Aleksander Dugin – teoretyk imperializmu rosyjskiego w dobie postsowieckiej i kwestia suwerenności państwa polskiego 18. Biogramy autorów 19. Skorowidz osobowy 20. Summary",
  "editions": [
    {
      "title": "Polska i jej wschodni sąsiedzi",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/olgierd-grott/polska-i-jej-wschodni-sasiedzi/9788360748893",
      "publisher": "Von Borowiecky",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-6074-889-3",
      "pages": 450,
      "published": "2016-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/von-borowiecky/olgierd-grott/polska-i-jej-wschodni-sasiedzi_978-83-6074-889-3-dfd3780a.jpg?v=2026-09-02%2023%3A20%3A23"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}