{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Cmentarz Ewangelicko-Augsburski w Ozorkowie",
  "subtitle": null,
  "slug": "cmentarz-ewangelicko-augsburski-w-ozorkowie",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/pawel-andrzej-gorny/cmentarz-ewangelicko-augsburski-w-ozorkowie",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/pawel-andrzej-gorny/cmentarz-ewangelicko-augsburski-w-ozorkowie.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/pawel-andrzej-gorny/cmentarz-ewangelicko-augsburski-w-ozorkowie.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Paweł Andrzej Górny",
      "slug": "pawel-andrzej-gorny",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/pawel-andrzej-gorny"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2010-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/urzad-miejski-w-ozorkowie/pawel-andrzej-gorny/cmentarz-ewangelicko-augsburski-w-ozorkowie_978-83-9318-230-5-1c6d8db2.jpg?v=2026-09-01%2014%3A21%3A39",
  "description": "Historia cmentarza ewangelickiego w Ozorkowie wiąże się ściśle z historią powstania miasta Ozorkowa. 10 grudnia 1807 r. Wielmożny dziedzic Starzyński w § 15 umowy z osadnikami przybyłymi z Dąbia przyrzekł dać miejsce bezpłatne na kościół i na cmentarz, gdy ten sobie będą chcieli stawiać. Były to niełatwe czasy wojen napoleońskich, które zakończył Kongres Wiedeński w 1815 r. Królestwo Polskie, powstałe w wyniku ustaleń tego Kongresu, znalazło się pod rządami cara Rosji jako Króla Polski. Miasto Ozorków, które wchodziło w skład Królestwa, poszło torami wytyczonymi przez Wielmożnego Starzyńskiego. Dziedzic ów, sprowadzając z zagranicy sukienników, fabrykantów i innego rodzaju rzemieślników, chciał rozwijać swoje miasto. Nowi osadnicy przybywali więc licznie, najczęściej z terenu Niemiec. W taki sposób w Ozorkowie znalazło się wiele rodzin, które używały w życiu codziennym języka niemieckiego. Kościół Ewangelicki od XVI wieku podkreślał, że Ewangelia ma być w Kościele opowiadana w języku zrozumiałym. Dlatego w liturgii używano języka niemieckiego, czytano niemieckie tłumaczenia Biblii, modlitewniki, zbiory kazań czyli Postylle, śpiewano z przywiezionych z sobą śpiewników, przykładano wielką uwagę do nauki dzieci w tym języku. Dopiero pod koniec XIX wieku w Warszawie, Łodzi dochodziło do organizowania nabożeństw w języku polskim (także w kościołach ewangelickich),od połowy XIX wieku zaczyna się ukazywać prasa kościelna w języku polskim, wydawane były rozmyślania, modlitewniki, śpiewniki. Parafie Ewangelicko- Augsburskie podlegały zwierzchnictwu Konsystorza, powołanego do życia ukazem cara Mikołaja I jako króla polskiego w 1828 r., z siedzibą w Warszawie. Parafialne księgi chrztów, ślubów, pogrzebów były prowadzone w języku polskim aż do Powstania Styczniowego. Po Powstaniu, w wyniku rusyfikacji, we wszystkich wyznaniach i religiach wprowadzono język rosyjski jako urzędowy w całym Cesarstwie Rosyjskim. Parafie Ewangelickie powstające na terenie królestwa Polskiego stawały się częścią kultury polskiej, którą sobie trudno wyobrazić bez Aleksandra BrÜcknera (1856-1939),Samuela Bogumiła Lindego (1771-1847),Artura Oppmana (1867- 1931),Oskara Kolberga (1814-1890),rodziny Wedel - warszawskich cukierników, czy innych rodzin fabrykanckich Łodzi, Zgierza i Ozorkowa. Ewangelicki Cmentarz w Ozorkowie jest także przejawem kultury polskiej, wyrosłej z chrześcijańskich korzeni ewangelików przybyłych z krajów niemieckojęzycznych na zaproszenie ówczesnego właściciela ziemi. Książka dostępna pod adresem: http://ozorkow. info. pl/wp-content/themes/rhea/PDF/ksiazka-ozo2. pdf W pliku PDF dostępne są także kolorowe zdjęcia (których niestety zabrakło w publikacji papierowej).",
  "editions": [
    {
      "title": "Cmentarz Ewangelicko-Augsburski w Ozorkowie",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/pawel-andrzej-gorny/cmentarz-ewangelicko-augsburski-w-ozorkowie/9788393182305",
      "publisher": "Urząd Miejski w Ozorkowie",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-9318-230-5",
      "pages": 104,
      "published": "2010-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/urzad-miejski-w-ozorkowie/pawel-andrzej-gorny/cmentarz-ewangelicko-augsburski-w-ozorkowie_978-83-9318-230-5-1c6d8db2.jpg?v=2026-09-01%2014%3A21%3A39"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}