{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Mesjasz, który odszedł. Bruno Schulz i psychoanaliza",
  "subtitle": null,
  "slug": "mesjasz-ktory-odszedl-bruno-schulz-i-psychoanaliza",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/pawel-dybel/mesjasz-ktory-odszedl-bruno-schulz-i-psychoanaliza",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/pawel-dybel/mesjasz-ktory-odszedl-bruno-schulz-i-psychoanaliza.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/pawel-dybel/mesjasz-ktory-odszedl-bruno-schulz-i-psychoanaliza.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Paweł Dybel",
      "slug": "pawel-dybel",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/pawel-dybel"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2017-05-15",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/universitas/pawel-dybel/mesjasz-ktory-odszedl-bruno-schulz-i-psychoanaliza_978-83-2423-098-3.jpg?v=2026-04-04%2013%3A28%3A18",
  "description": "Twórczość Brunona Schulza stanowi osobliwą wersję Freudowskiego „ romansu rodzinnego”, w którym figura Ojca, reprezentanta biblijnego Prawa, utraciła centralne znaczenie na rzecz figur kobiecych – Adeli, Bianki i Matki. Zmiana nie polega jednak na tym, że kobiety stały się teraz podmiotem Prawa, ale na tym, że Prawo stało się parodią siebie. Okazało się ono w rękach kobiet Prawem pozorowanym, które nastawione jest na poniżanie męskiego podmiotu. Wynika to stąd, że pozycja kobiet w roli podmiotu Prawa została im narzucona przez Józefa/Brunona, który w ten sposób próbuje ratować swój świat bez Ojca. Ta strategia ma jednak swoją cenę. Jest nią permanentne nicestwienie Schulzowskiego świata prozy. W degradacji roli Ojca zawiera się zarazem klucz do objaśnienia masochizmu i fetyszyzmu Józefa/Brunona. Jest ona równoznaczna z degradacją świata męskiego. To świat w stanie rozpadu, w którym cały byt odchodzi w nicość. Wraz z nim w nicość odchodzi Bóg tego świata, a zarazem jego Mesjasz. Czekanie na niego stało się obsesyjną czynnością natrętną, pustym teatralnym gestem, który przesłania poczucie opuszczenia przez sacrum i skrajną rozpacz. Ta propozycja lektury dzieła Schulza staje w poprzek utrwalonej u nas tradycji interpretacyjnej, w której upatruje się w nim dzieło „ radosne”, pełne cudów i tajemnej magii oraz świetlistości i słońca. Tymczasem w świecie prozy drohobyckiego pisarza rządzi niepodzielnie Tanatos. To świat wychylony ku śmierci i skazany na zagładę. Podobnie jak świat Kafki, nie może być on zbawiony. Czytanie książki Pawła Dybla jest przeżyciem intelektualnym, co należy rozumieć nie jako konwencjonalny wyraz uznania, ani egzaltację zaciekawienia – lecz jako sens obcowania z czymś wymykającym się zaszufladkowaniu. Książka bowiem mówi zarówno rzeczy „ heretyckie”, jak i podstawowe, jest zasadniczo nowa, a wszak w lekturze odbierana jako od dawna „ prosząca się” o napisanie, wreszcie jej psychoanalityczne rozpoznanie Schulza-człowieka wchodzi, można tak powiedzieć, w wielostopniową polemikę z utrwalonymi w literaturoznawstwie wizerunkami Schulza-artysty. prof. dr hab. Andrzej Zieniewicz",
  "editions": [
    {
      "title": "Mesjasz, który odszedł. Bruno Schulz i psychoanaliza",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/pawel-dybel/mesjasz-ktory-odszedl-bruno-schulz-i-psychoanaliza/9788324230983",
      "publisher": "Universitas",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-2423-098-3",
      "pages": 508,
      "published": "2017-05-15",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/universitas/pawel-dybel/mesjasz-ktory-odszedl-bruno-schulz-i-psychoanaliza_978-83-2423-098-3.jpg?v=2026-04-04%2013%3A28%3A18"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}