Populizm w polskiej polityce. Analiza dyskursu politycznego

Populizm stał się w ostatnich latach w całej Europie modnym słowem, używanym na określanie różnego rodzaju zachowań politycznych, polegających na wydobywaniu społecznych resentymentów i budowaniu w ten sposób własnego kapitału politycznego. Tym samym najczęściej partie mało znane wykorzystują różnego rodzaju językowe mechanizmy populistyczne, które mają im pomóc w zdobyciu poparcia społecznego. Do tych mechanizmów należy przede wszystkim tworzenie i wzmacnianie podziałów społecznych na zasadzie „ my" (lud, naród) i „ oni" (wrogowie narodu, elity) oraz szukanie wspólnego wroga. Jednak, co warto podkreślić, lud czy naród oraz wrogowie tego narodu (ludu) nie zawsze mają taki sam charakter w dyskursie populistycznym. Inaczej konstytuowane są te tożsamości społeczne w dyskursie lewicowym, a inaczej w dyskursie prawicowym. W wypadku populizmu lewicowego mamy do czynienia z odwoływaniem się do ludu, na który składają się różne kategorie osób, najczęściej niezadowolone z polityki prowadzonej przez elity polityczne i gospodarcze. Kategoria ludu ma wówczas charakter inkluzyjny. Populiści, zwracając się do poszczególnych grup społecznych, podkreślają konieczność budowy społeczeństwa na zasadzie solidaryzmu społecznego, według którego bogaci powinni w większym stopniu pomagać biednym. Tymczasem w dyskursie prawicowe-populistyczny m politycy częściej odwołują się do narodu i zwracają uwagę na płynące z zewnątrz zagrożenia dla egzystencji tego narodu, które ucieleśnione są w działaniach różnych, silnych politycznie i gospodarczo podmiotów zagranicznych, które czyhają na suwerenność państwa polskiego.