{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Kołczan Książek",
    "language": "pl-PL",
    "url": "https://www.kolczanksiazek.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Standardowy model kosmologiczny. Studium metodologiczne",
  "subtitle": null,
  "slug": "standardowy-model-kosmologiczny-studium-metodologiczne",
  "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/pawel-tamborski/standardowy-model-kosmologiczny-studium-metodologiczne",
  "json": "https://www.kolczanksiazek.pl/pawel-tamborski/standardowy-model-kosmologiczny-studium-metodologiczne.json",
  "markdown": "https://www.kolczanksiazek.pl/pawel-tamborski/standardowy-model-kosmologiczny-studium-metodologiczne.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Paweł Tamborski",
      "slug": "pawel-tamborski",
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/pawel-tamborski"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": null,
  "first_published": "2021-01-19",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/katolicki-uniwersytet-lubelski-kul/pawel-tamborski/standardowy-model-kosmologiczny-studium-metodologiczne_978-83-8061-883-1-d0a3f2e6.jpg?v=2026-08-29%2023%3A19%3A36",
  "description": "Wstep Rozdział 1. Kosmologia - nauka specyficzna metodologicznie 1.1. Ogólna charakterystyka kosmologii 1.2. Swoistosc metodologiczna kosmologii współczesnej 1.2.1. Przedmiot kosmologii 1.2.2. Ograniczenia obserwacyjne kosmologii 1.3. Kosmologia nauka interdyscyplinarna Rozdział 2. Modele w nauce a modele kosmologiczne 2.1. Modele naukowe w ogólnosci 2.2. Funkcje modeli naukowych 2.2.1. Róznorodnosc funkcji modeli 2.2.2. Modele w funkcji eksploracyjnej 2.2.3. Modele w funkcji posredniczacej 2.2.4. Teorie i modele naukowe według Basa van Fraassena 2.3. Modele kosmologiczne Rozdział 3. Standardowy model kosmologiczny 3.1. Budowa SMK 3.2. Status metodologiczny SMK 3.3. Krzywizna - najprostszy sposób wyjscia poza paradygmat SMK 3.4. Czynniki teoretyczny i empiryczny w SMK 3.5. Rola czynnika empirycznego i teoretycznego w kontekscie odkrycia przyspieszajacej ekspansji Wszechswiata 3.6. SMK jako efektywna teoria Wszechswiata Rozdział 4. Ontologiczne aspekty standardowego modelu kosmologicznego 4.1. Ogólna charakterystyka debaty realizm - antyrealizm 4.2. Modele w kosmologii 4.3. Implikacje ontologiczne SMK 4.3.1. Wszechswiat zalezny od modelu SMK (model-dependent realism) 4.3.2. SMK maszyna nomologiczna w rozumieniu Nancy Cartwright Rozdział 5. Studium przypadku idei Wszechswiata przyspieszajacego 5.1. Dynamiczna natura nauki, jej determinanty i sposoby opisu 5.2. Modele rekonstrukcji zmian w nauce 5.3. Metodologiczny charakter dazenia do prawdy w rozwijajacej sie nauce 5.4. Filozofia nauki Nancy Cartwright jako epistemiczny układ pojeciowy dla badania statusu SMK 5.5. Emergencja Wszechswiata dynamicznego w schemacie pojeciowym Nancy Cartwright 5.5.1. Wszechswiat dynamiczny 5.5.2. Dynamiczny Wszechswiat przyspieszajacy 5.6. Podsumowanie Rozdział 6. Wyjasnianie w nauce i kosmologii 6.1. Spór o wyjasniajacy charakter nauki 6.2. Typologie wyjasnien w naukach przyrodniczych 6.3. Wyjasnianie przez prawa 6.4. Wyjasnianie kauzalne 6.5. Wyjasnianie jako rozumienie 6.6. Funkcja wyjasniajaca SMK Rozdział 7. Próba rekonstrukcji kosmologii obserwacyjnej w metodologii bayesowskiej 7.1. Załozenia wyjasniania w podejsciu bayesowskim 7.2. Teorie formułowania i uzasadniania hipotez naukowych – indukcjonizm i antyindukcjonizm 7.3. Metodologia bayesowska 7.4. Bayesowska (współczesna) definicja prawdopodobienstwa 7.5. Statystyczne metody selekcji modeli (kryteria informacyjne i metody bayesowskie) w praktyce badawczej kosmologii współczesnej 7.6. Wnioski metodologiczne Zakonczenie Summary Spis rysunków Spis tabel Bibliografia",
  "editions": [
    {
      "title": "Standardowy model kosmologiczny. Studium metodologiczne",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.kolczanksiazek.pl/pawel-tamborski/standardowy-model-kosmologiczny-studium-metodologiczne/9788380618831",
      "publisher": "Katolicki Uniwersytet Lubelski, KUL",
      "publisher_series": [],
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "illustrators": [],
      "cover_artists": [],
      "isbn": "978-83-8061-883-1",
      "pages": 272,
      "published": "2021-01-19",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/katolicki-uniwersytet-lubelski-kul/pawel-tamborski/standardowy-model-kosmologiczny-studium-metodologiczne_978-83-8061-883-1-d0a3f2e6.jpg?v=2026-08-29%2023%3A19%3A36"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}